04 juli 2017

Stamvaders en het gemengde huwelijk.

Vader Jakob had al gehoord dat zijn dochter Dina in het huis van Sichem was gebleven. De ongeruste moeders van de Hebreeuwse vriendinnetjes, die weer naar huis kwamen na hun avontuur in de stad, stelden zich vragen over de toekomst van hun dochters nu ze met het verhaal thuiskwamen dat Dina, de dochter van het stamhoofd, gemeenschap had met de zoon van het familiehoofd, Hemor. Genesis 34,5-6: 5 Jakob had wel gehoord dat zijn dochter Dina onteerd was, maar omdat zijn zonen buiten bij de kudde waren, zei hij er niets van tot zij weer thuis waren. 6 Hemor, de vader van Sichem, kwam met Jakob onderhandelen.

Jakob wil deze zaak van belang voor heel de stam voorleggen aan zijn zonen. Het gaat hier immers niet over de toekomst van één nakomeling uit het geslacht van Abraham maar over de verdere evolutie van een kleine stam. De naam Sichem is ook de naam van de stad die dicht bij de nederzetting van Jakob en zijn kleine volksstam ligt. Waar Jakob vroeger alle situaties in zijn persoonlijk voordeel wist te sturen, zwijgt hij nu in alle talen. Zijn naam is nu Israël en de Ene maakt niet sterk in sluwe listen en Jakob was zich bewust geworden van zijn verantwoordelijkheid als stamvader van Israël na zijn nachtelijk gevecht. Hij leeft niet alleen voor zijn eigen Hemor,dochters van Israël,Dina,belangrijk voor hel de stam,Jakob zwijgt,dochter was onteerd,breuk met het verbond,vredige plaats in Sichem,droom verkracht door Sichem,vrede is een verhouding van mensen,zonen van Jakob spelen hoofdrol,aardse doelstellingen. Jakob is daarom triest bij het ondervinden van dat onrecht dat zijn dochter aangedaan werd door de zoon van Hemor. Zij was onteerd, “tame” staat er wat dan eerder wijst op vervuilen ook in de morele zin1 van de eerbaarheid. Sichem was niet besneden zoals het volk van de Hebreeuwen. Ook zijn hart was niet besneden in het verbond met de Ene. Op die manier ging Dina verloren als Hebreeuwse vrouw en moeder. Ze stierf in de ogen van heel het volk aan het engagement van het verbond waarin het land toegezegd werd aan het nageslacht van Abraham. Jakob had de toekomst voor zijn volk anders gedroomd. Hij had zelf een vredige plaats verworven en kon op die manier onafhankelijk en vrij verder bestaan in het perspectief van het volk van de Ene. Deze deugdzame droom van Israël2 werd verkracht door Sichem. Een vredig bestaan kan niet vasthangen aan de aankoop of het bezit van een stuk land. Het is een kwestie van menselijke verhoudingen en respect voor andere culturen.

Jakob gedraagt zich als een stamvader en niet als een heersende dictator. Het jonge volk wordt hier vertegenwoordigd door zijn zonen want hij wacht tot ze terugkomen van hun werk met de kudden om een uitspraak te doen en zelfs om Hemor te horen met zijn voorstellen.

De nobele heerser van de regio die de stad Sichem aan zijn zoon had toevertrouwd komt onderhandelen. Hij denkt deze gevoelige huwelijkskwestie te kunnen oplossen met macht en bezit als vertegenwoordiger van zijn volk. Tegelijk kon er misschien een manier van aanpakken voor gemengde huwelijken geregeld worden. Deze autoritaire manier van handelen staat tegenover de overlegstructuur in de stam van Jakob. Dat de broers van Dina betrokken werden in deze kwestie wijst er ook op dat zij ook voor een stuk als verantwoordelijk beschouwd werden voor hun zusters. Deze houding werd ook al gesuggereerd in het verhaal van Kaïn en Abel3. Door de betrokkenheid van de zonen van Jakob wordt de Hebreeuwse houding bevestigd door de toekomstige stamvaders voor heel het toekomstige volk.

 

1 Leviticus 18: 24-30; Ezechiël 23,17.

2 Genesis 17,1-8.

3 Genesis 4,9.

Post een commentaar