10 juli 2017

Sichem stelt geen limiet aan de vraagprijs voor Dina.

De onderhandelingen tussen Hemor en Jakob en zijn zonen wordt nu overgenomen door Sichem. Genesis 34,11-12: 11 En Sichem zei tegen Dina’s vader en tegen haar broers: ‘Als u mij ter wille bent, kunt u van mij krijgen wat u wenst. 12 Al stelt u de bruidsprijs en het geschenk nog zo hoog, ik betaal wat u vraagt, als u mij het meisje maar geeft.’ Hemor gebruikte de huwelijksaanzoek van zijn zoon als inleiding voor een voorstel dat veel verder ging. Hij stelde Jakob en zijn zonen een samenvoeging voor van beide stammen. Alle bezit van de stammen zou nu gemeenschappelijk worden en gemengde huwelijken zouden de binding nog intenser kunnen maken.

Nu is Sichem aan het woord. Hij vraagt om genade, “chen”, te vinden in de ogen van Jakob en zijn zonen. Dit is een vaak gebruikte uitdrukking bij het vragen van een voorrecht1. Het gaat hier niet over een gratie voor een misdaad. Dit maakt ons duidelijk dat de verkrachting van Dina helemaal niet zo zwaar weegt als wij dit nu uitleggen. Hij dringt nu zelf aan op een overeenkomst en opent zijn persoonlijke onderhandeling over de prijs voor de bruid, “mohar” in het Hebreeuws en over de geschenken, “mattan” die hij aan Dina zou geven. Zijn houding in die onderhandelingen is te vergelijken met wat Abraham deed om de begraafplaats voor zijn vrouw, Sara, te bekomen van de Hethieten2. De tegenpartij mocht in vers 13 ook haar prijs zeggen en deze zou betaald worden. Het stoot ons nu tegen de borst dat de afhandeling van een huwelijksovereenkomst een kwestie van een koopsom is en dat het meisje dan ook nog omgekocht wordt door geschenken. Dina volde zich ongetwijfeld bekocht maar haar mening wordt niet gevraagd en de zaak word afgehandeld tussen de mannelijke leden van de families. De koopsom voor het meisje, “mohar”, wordt ook uitgelegd als een compensatie aan de andere hemor,jakob,dina,dinah,sichem,samensmelten stammen,huwelijksovereenkomst,vergoeden voor het ontmaagden,geschenken,samuëlfamilie voor het verlies van een helper3. Als het een koopsom is in waarden, wordt deze wel eens bewaard in de familie van het meisje voor het geval dat zij zou terugkeren bij het overlijden van haar man of bij het afspringen van de huwelijksvereenkomst4. Sichem houdt er zonder twijfel rekening mee dat in de koopsom ook een deel bestemd is voor de vergoeding van het ontmaagden4 van Dina zit en daarom zet hij geen limiet op het bedrag. Met geld was toen ook al veel te koop! In de wettelijke voorschriften werden in latere tijden zelfs de tarieven vast gelegd voor regelingen binnen de Hebreeuwse stammen. Hoe dan ook was dit op dat moment beter dan een bloedige vergelding. Misschien gaat Sichem er van uit van de veronderstelling dat er een verbond tussen de stammen komt en dat er een versmelting is van beide stammen. Dan is de kwestie niet te beslechten als een stammenconflict, een overtreding van de autonomie van de stammen. Hier overstijgt het begrip “binnen de stam” de grenzen van de van familie banden. Het gaat over gelijkgezindheid in het verbond, over het besneden zijn van hart.

De bijkomende geschenken voor de familie waren niet zo uitzonderlijk want ook de knecht van Abraham deelde in opdracht van zijn meester geschenken uit toen hij Rebekka als bruid kwam halen in Haran voor Isaak. Genesis 24,53: 53 Daarna haalde de dienaar zilveren en gouden sieraden en gewaden te voorschijn en gaf ze aan Rebekka; ook aan haar broer en haar moeder overhandigde hij kostbare geschenken.

 

1 Genesis 6,8; Genesis 30,27; Genesis 33,8.10.15;

2 Genesis 23.

3 Exodus 22,15-16; 1 Samuël 18,25.

4 Genesis 31,15.

4 Deuteronomium 22,16-19.

Post een commentaar