16 augustus 2017

Een volk dat lessen moet trekken uit de geschiedenis.

Het volgen van het verbond zou het volk Israël tot zegen maken voor alle volken. Helaas weken ze regelmatig af van dit ideaal. Daarvoor waren regelmatig perioden nodig waar de geschiedenis van het Hebreeuwse volk hen liet ervaren welke weg de goede was. Bezinning en zuivering van laag bij de grondse praktijken, die geen heil brachten, zaten verweven in hun stappen naar “het betere leven”. De moeilijkheden bij Laban nadat Jakob zijn broer en zijn vader bedrogen had. De situatie waarin Jakob gevangen zat tussen de dreigingen die het gevolg waren van zijn bedriegerijen. Hij besefte dat de opbouw van zijn rijkdom door bedrog zinloos was. Zijn oplichterspraktijken hielden hem tegen het beloofde land binnen te trekken. Hij vreesde de wraak van zijn broer Esau en was net gevlucht voor de wraak van Laban. Hij moest eerst een groot deel van zijn kudden afstaan om dan uiteindelijk Esau gunstig te stemmen en doorgang te krijgen naar Kanaän.

Het overlijden van Isaak in vers 28 werd in de gebruikelijke Bijbelse termen uitgedrukt. Hij gaf hij de geest en stierf1 en hij was oud2 en verzadigd van jaren en werd met zijn voorvaderen verenigd1. Ook de begrafenis gebeurt door zijn zonen net als Abraham door Ismaël en Isaak begraven werd wordt nu Isaak door Esau en Jakob begraven. Telkens waren de zonen die zelfs een andere weg gekozen hadden samen bij deze belangrijke gebeurtenis. Deze traditie was sterker dan de meningsverschillen. Esau was tot nu ook in Kanaän gebleven en had er zijn stam en zijn bezittingen uitgebouwd en had ook nog zijn veestapel vergroot met de gaven van zijn broer Jakob. Geen sprake meer van wraak want Esau had nu meer dan het erfdeel waarop hij meende recht te hebben. De dreiging om zijn broer te vermoorden3 is dan ook helemaal weggevallen.

Na de dood van Isaak kon nu het verhaal van het aartsvaderschap van Jakob in Kanaän beginnen in de sporen van zijn grootvader Abraham. Abraham was verbond,zegen voor alle volken,afwijken van het ideaal,bezinning en zuivering,betere leven,laban,esau,isaak begraven door zijn zonen,geen wraak van esau,jakob nieuwe aartsvader,rechtschapen en deugdzaam,abraham,sichem,kirjat-arba,verstandihouding met omliggende stammen,haran,hebronuitverkoren en moest zijn nageslacht leren zich door een rechtschapen en deugdzaam leven aan de weg van Jahwe te houden. Zo zou de Ene zijn plan met de mensheid kunnen realiseren. Deze weg liep voor Jakob meer bepaald ook langs Hebron bij de eiken van Mamre. De plaats waar Abraham zich vestigde na zijn passage in Sichem4. Er wordt niet verteld dat Isaak die in Berseba5 woonde zijn intrek nam in Hebron. Voor de Hebreeuwen was het rondtrekken in een bepaalde streek heel normaal. Om voor de kudden goed weiland te vinden om te grazen werd er regelmatig rondgetrokken. Zo kreeg de natuur de tijd zich steeds te herstellen en kon het gras telkens opnieuw dank zij de bemesting die de kudden achterlieten schieten. De verandering van woonplaats naar precies Hebron was misschien door de schrijver ook bedoeld om een stap dichter bij het familiegraf in Makpela te komen. De naam van Hebron was in de tijd van Abraham en ook daarna nog Kirjat-Arba6. Deze naam, woonplaats van vier, betekende dat er daar geleefd werd in verstandhouding met de stammen van Aner, Eskol en Mamre. Deze woonplaats met veel symboliek voor de Hebreeuwen was ook de uitgelezen plaats voor Israël om zijn leven als aartsvader in Kanaän te beginnen.

Het is opmerkelijk vast te stellen dat nu reeds in het begin van het aartsvaderschap de reizen en nederzettingen van Jakob veel gelijkenissen vertonen met deze van zijn grootvader Abraham. De beweging van Haran naar Sichem en het toekomen in Hebron zijn treffend.

 

1 Genesis 25,8; Genesis 25,17 …

2 Genesis 5,8; Genesis 5,11; Genesis 5,14 en 17…

3 Genesis 27,41.

4 Genesis 12,6.

5 Genesis 28,10.

6 Genesis 13,18; Genesis 23,2.

Post een commentaar