21 augustus 2017

Een nieuwe natie met een eigen aartsvader.

Dat het gaat om verschillende volken weerklonk al in het orakel van Rebekka. Genesis 25,23: 23 En Jahwe sprak tot haar: `Twee volken zijn het, die u draagt; twee naties die uiteengaan reeds in uw schoot. Een van de twee zal machtiger zijn: de oudste dient de jongste. Deze voorspelde scheiding van de tweeling wordt na de dood van Isaak inderdaad beschreven als een aardrijkskundige realiteit voor de twee stammen. Israël en Edom zijn twee naties. Een bijkomend diepgaand verschil typeert Israël dat nog steeds het beloofde land is, waar Edom het veroverde land is. Ook de zegen van Isaak, van wie we net afscheid hebben genomen, was duidelijk. Genesis 27,39: 39 Daarop nam zijn vader Isaak het woord en zei: `Ver van de vruchtbare grond zul je wonen, ver van de dauw uit de hemel van boven. 40 Van je zwaard zul je leven, en je broers zul je dienen. Maar als je je losrukt, schudt je zijn juk van je nek!' De hemelse dauw die het beloofde land een vruchtbaar land maakt om goed in te leven zal Esau missen. Als hij vertrek uit dat land met hemelse dauw, zal hij als autonome stam, meer zelfs, als autonoom volk kunnen leven. Hij zal zijn broeders niet meer moeten dienen zoals hij Jakob ten dienste stond om hem te beschermen toen hij Kanaän binnenkwam met zijn hele familie en al zijn bezittingen, die hij verworven had in Haran. Van de zorg voor de rest van zijn familie wordt hij ontslagen als hij wegtrekt uit zijn familie. De loyauteit die gebruikelijk was binnen de families van een stam en binnen het verbond van de stammen waarmee men samenleefde werd opgeheven als hij natie,aartsvader,stichter,aardrijkskundige realiteit,twee stammen,veroverd land,beloofde land,esau,isaak,edom,autonome stam,welvaart,materieel goed leven,jahweh is trouw,israël moet leven als besnedene,solidariteit,geen arrogantieergens anders ging wonen. Ook van de Ene krijgt alle kansen die de schepping hem bieden om een materieel goed leven te leiden ongeacht of hij het verbond dat Abraham sloot met Jahweh aanvaardt of niet. Jahweh is onvoorwaardelijk trouw of men hem aanvaard als de Ene of niet. Ook Ismaël mocht dit ervaren1 omwille van de stamvader van vele volken, Abraham. Esau werd zo de voorvader van de natie Edom en van alle stammen die er in de volgende generaties nog zullen komen in dat land.

Israël moet alles nog waar maken om tot een beloofd land te behoren waar men goed leeft als besnedenen van hart. De weg van het volk van de Ene kent immers niet het bezit als oriëntatie maar de rechtvaardigheid en de duurzaamheid.

Deze twee zeer uiteenlopende levensvisies worden in veel verhalen tegenover elkaar gezet. Met een realistische mensenkennis worden de verhalen geschetst over de bezitters, die ten koste van veel vasthouden aan hun bezit. Dit leidt telkens naar conflicten die in de Bijbel zelfs beschreven worden als natuurcatastrofen. De zondvloed en Sodom zijn daarvan de meest voor de hand liggende voorbeelden in Genesis. De verhalen over een zondvloed werden verteld in vele culturen en kregen in de Bijbel een verklaring. De reden van de zondvloed was de ongelijkheid op aarde. Er waren reuzen, de befaamde geweldenaars van de oude tijd die de gewone mensen onderdrukten. Tegelijk wordt in dit verhaal afgerekend met de vele mythologische verhalen die gebruikt werden door de leiders om hun macht met bovennatuurlijke krachten te onderbouwen. Zij kregen als zonen van de goden alle macht over leven en dood in handen. Dit moest ophouden en daarom werd ook hun leven beperkt. Ook gemeenschappen waren zo arrogant en verblind door hun rijkdom geworden dat zij elke solidariteit weigerden. Dergelijke samenlevingen zijn niet houdbaar. Daarom werd Sodom, zoals in de verhalen van de volken verteld werd, als teken snel vernietigd door een tragische catastrofe.

 

1 Genesis 21,13.

Post een commentaar