27 september 2017

Jozef droomt nog een andere droom.

Niet bewust van de afgunst en van de groeiende haat van zijn broers vertelt Jozef nog een tweede droom aan zijn broers. Deze keer doet hij dat in de aanwezigheid van zijn vader, Jakob. Genesis 37,9-11: 9 Later had hij nog een droom en ook die vertelde hij aan zijn broers. "Ik heb weer een droom gehad", zei hij. "Ik zag dat de zon, de maan en elf sterren zich voor mij bogen." 10 Toen hij dit aan zijn vader en zijn broers vertelde, gaf zijn vader hem een berisping. Hij zei: "Wat moet dat met die droom van jou? Moeten ik, je moeder en je broers zich soms voor jou tot op de grond neerbuigen?" 11 Daardoor werden zijn broers nog afgunstiger op hem, maar zijn vader onthield het gebeurde. Het is eerder uitzonderlijk dat er in de Schrift twee dromen na elkaar verteld worden. Meestal gaan we na een droom verder met het verhaal en wordt de droom, die een goddelijke belofte inhoudt, werkelijkheid1.

Deze keer is er een tweede opeenvolgend droom maar nu over de hemellichamen. Deze droom vertoont veel gelijkenissen met de vorige droom waar de elf andere schoven bogen. Nu zijn het elf sterren. Het verschil is dat de zon, de maan en sterren nu ook buigen voor Jozef. Hij vertelt deze droom deze keer in de aanwezigheid van zijn vader die reageert. Jakob weet geen raad met de betekenis van die droom want het Hebreeuwse woord "mah" kan staan voor bedoeling. Welke bedoeling heeft die droom? Jakob geeft zijn zoon een berisping omdat ook hij hoort welke interpretatie door zijn andere zonen wordt gegeven. Ongetwijfeldnog een droom,zon en maan en sterren buigen,onduidelijke verklaring,gissen,visie van broers,jakob aanwezig,onrust in de stam,berisping,ontkennen van leiderschap,verhaal in zijn hart bewaren,betekenis niet duidelijk,eerbiedig vereren heeft de vorige droom van Jozef gezorgd voor onrust in de stam en wordt daarom het oordeel van de aartsvader ingewonnen. Hij voelt aan, als hij de visie volgt van zijn andere zonen, dat de hemellichamen zichzelf buigen voor Jozef. Hij ziet zichzelf als de zon, de maan is de moeder van Jozef en de sterren zijn de andere zonen van Jakob. Deze berisping is ook een informatie aan de andere zonen van Jakob. Daarmee ontkent hij dat hij Jozef zou voortrekken als stamoverste en belangrijkste erfgenaam die de leiding zou overnemen van de stam. "Gaar" is het oud-Hebreeuwse werkwoord waarvan het begrip berisping afgeleid is. De oorspronkelijke betekenis is verwijten, straffen en veroordelen. Het is opmerkelijk dat Jakob zweeg bij de wandaden van zijn andere zonen en Jozef zelfs terechtwijst voor het vertellen van een droom. Dit veroordelen klinkt dus harder dan berispen en is eerder een ontkenning van Israël van dat leiderschap dat volgens zijn broers uitgebeeld wordt in deze tweede droom. Opnieuw klinkt een Hebreeuwse woord "shamar" anders dan het onthouden uit onze vertaling. Hij beschermt voorzichtig de woorden in zijn hart. Israël is er van overtuigd dat deze droom een goddelijke boodschap in zich draagt maar hij kan inderdaad de betekenis nog niet duiden maar houdt rekening met het droomverhaal van Jozef. Vandaar de vragen die hij zich stelt bij de droom. Hij weet uit ervaring dat de goddelijke droom zeker niet verwijst naar een machtig leiderschap waar mensen vernederd worden en tot op de grond moeten neerbuigen. "Shachah" zoals de schoven hem nederig eerbiedig vereerden of aanbaden in de visie van zijn broers. Hier moet volgens Israël iets anders aan de hand zijn dan de veronderstelling die de broers van Jozef maken. Dit maakt ons nieuwsgierig naar het vervolg van het levensverhaal van Jozef.

 

1 Genesis 12,1-3; Genesis 28,12-15.

Post een commentaar