04 oktober 2017

Eensgezindheid over de wandaad maakt plaats voor een andere optie.

Blijkbaar waren niet alle broers het eens met de kwaadaardige plannen om Jozef te vermoorden. Die eensgezindheid waarvan aanvankelijk sprake was zou eerder wijzen op een meerderheid. Genesis 37,21-22: 21 Toen Juda dit hoorde, probeerde hij hem uit hun handen te redden en zei: "We mogen hem niet doden." 22 Ruben zei tegen hen: "Vergiet toch geen bloed! Ginds in de steppe is een put; gooi hem daarin, maar sla niet de hand aan hem." Hij wilde hem uit hun handen redden en bij zijn vader terugbrengen. Niet alle zonen van Israël zijn even moorddadig als Simeon en Levi, die al bloed aan de handen hadden door hun list met de mannen van Sichem. Zij kunnen een aantal broers overtuigen die ook hun bezit als belangrijkste waarde in het leven zien en daarvoor bereid zijn over lijken te lopen. Juda en Ruben laten zich gelden en verkondigen een ander standpunt. Zij willen geen broedermoord. Volgens de schrijver van dit fragment probeerde Juda Jozef te redden uit de handen van zijn moorddadige broers. Hij doet beroep op de afspraken binnen het volk van Israël. Deze handelwijze is het gevolg van de verhalen die bij het volk doorverteld werden om hen te besnijden van hart. Het bloed van Jozef zou uit de grond roepen tot Jahwe. Het volk zou door hun wangedrag verdreven worden van het beloofde land en de grond zou geen opbrengst meer geven. Zonder houvast of verbond met de Ene zouden ze zinloos ronddwalen op aarde1. Zonder geschreven wetten waren er dus wel normen die doorgegeven werden binnen de stam van Abraham. Dit behoorde tot de erfenis van de eerstgeborene. Juda geen bloed vergieten,israël,ruben,simeon,levi,list van sichem,juda,verdegiger van de normen,verantwoording verschuldigd,jozef eruggeven aan zijn vader,bilhatreedt hier even op als verdediger van deze normen en stelt duidelijk dat ze hun broer Jozef niet mogen vermoorden. Ruben voelt zich echter als oudste zoon van Jakob verantwoordelijk voor de zorg van zijn broers. Hij is dan ook verantwoording verschuldigd aan zijn vader. Hij geeft een alternatieve oplossing waar geen bloed zou vloeien. Hij stelt voor om Jozef wel in een droge waterput ergens in de woestijn te gooien en om hem niet eigenhandig te vermoorden. Zijn bedoeling was om Jozef naderhand te redden en hem terug te brengen naar vader Jakob. Dit werd ook verwacht van hem als oudste zoon en dit wordt ook duidelijk als de schrijver de verzwegen bedoeling van Ruben aanhaalt. Hij wil Jozef redden om hem terug te kunnen geven aan Jakob. Ruben had als gerechtigde van het eerstgeboorterecht nochtans het meeste voordeel bij de dood van Jozef maar zijn verantwoordelijkheidsgevoel voor zijn broer weegt zwaarder. Sommige interpretaties klinken alsof Ruben dit doet om zijn vader goed te stemmen na zijn uitschuiver met Bilha, een van de slavinnen van zijn vader. Ruben is zich echter niet bewust van de ernst van deze misstap en werd ook nooit rechtstreeks door zijn vader daarvoor terechtgewezen. Jakob zweeg2. Daarbij ligt de drang naar materieel bezit op een ander vlak dan seksuele drift hoewel ze beide geen rekening houden met de anderen. De andere broers begrijpen dit voorstel van Ruben als een moord zonder bloed. Zo verdwijnt Jozef ook en kan hij zijn dromen om leider te worden niet meer waar maken. Hun aanspraak op de erfenis is dan veilig gesteld.

1 Genesis 4,9-12.

2 Genesis 35,22.

Post een commentaar