13 oktober 2017

Ruben krijgt een vals alibi aangereikt van zijn broers

De negen zonen van Jakob zoeken een antwoord voor Ruben op zijn vraag wat hij nu moet doen. Genesis 37,31-32: 31 Zij namen het prachtige kleed van Jozef, slachtten een geitenbokje en doopten het kleed in het bloed. De verdwijning van Jozef moest op de een of ander manier verwittigd worden aan Jakob. Jakob wachtte immers op Jozef en op zijn verslag over het "shalom"1 van zijn elf broers en de kudden.

Samen met Ruben, die een vervloeking en uitsluiting vreesde door zijn vader omdat hij de verantwoordelijkheid voor zijn jongere broer niet had opgenomen, zoeken de broers een dekmantel om de behandeling en de verkoop van Jozef als slaaf te verbergen. Hen mag geen schuld treffen. Ze willen alleen maar materieel beter worden door de verdwijning van Jozef en vrezen een bestraffing als de waarheid zou gekend zijn. Ruben wordt betrokken bij het bedrog en schaart zich daardoor aan de kant van zijn overige broers. Hoe hij ook de goede bedoeling gehad heeft om Jozef naar zijn vader terug te brengen, loopt hij nu mee met het in beeld zetten van een wrede dood van Jozef. Hij kan moeilijk toegeven aan zijn broers nadat hij het verhaal gehoord heeft van de verkoop als slaaf dat hij het daar niet mee eens is. Het kwaad is geschied en is niet meer omkeerbaar. Hij voelt zich in snelheid genomen door zijn broers. Toch kan hij niet ontkennen dat hij het idee opperde om Jozef in een kuil te gooien en dat hij niet duidelijk ingegaan was tegen de meerderheid van zijn hardvochtige broers die Jozef wilden uit de weg ruimen. Zijn troost en deze van Juda kan zijn dat Jozef nog leeft. Maar dit kunnenbuitensporig,ander gedrag en normen,vals alibi,shalom,ruben,bedrog,dekmantel,onomkeerbaar kwaad,hardvochtige broers,geitenbok,bewijsmateriaal,veelkleurige mantel,verhalen die een mens kunnen veranderen ze niet vertellen aan hun vader want deze zou er alles aan doen om Jozef terug te halen en dat willen tien van de elf broers niet.

Het kleed dat symbool stond voor de kwaliteiten van Jozef wordt nu opeens de drager van een vals bewijs. Ze besmeuren het kleed met het bloed van een geitenbokje. Jozef was de zondebok die hun materiële rijkdom in de weg stond. Als verweer stellen ze een nieuw verhaal samen om het vermoeden van hun vader op te wekken dat Jozef niet meer leeft. Het bedrieglijk bewijsmateriaal moet laten dat blijken dat Jozef nergens meer te vinden zal zijn. Het enige wat vader Jakob overblijft, is dat bebloede kleed waarvan ze beweren dat ze het hebben gevonden. Jakob zal hier pijnlijk bedrogen worden met behulp van een geitenbokje. Zoals Jakob zelf ook zijn vader Isaak een geitenbokje te eten gaf in plaats van wildgebraad toen hij de zegen van het eerstgeboorterecht ontfutselde2.

De verkoop van Jozef als slaaf werd met valse bewijzen verstopt om hun eigen voorspoed in de hand te werken en om de straffen van hun vader te ontlopen. Ze houden helemaal geen rekening met de diepe smart die hun toneelvoorstelling bij Israël zal teweeg brengen als hij het bewijs zal zien dat zijn zoon verscheurd is en opgevreten is door wilde dieren. Alleen zijn veelkleurige mantel kan nu nog Jakob herinneren aan de tijd dat hij samen met zijn zoon met de hoop op een grootste toekomst de verhalen vertelde die de Hebreeuwen al generaties doorvertelden. Het waren die verhalen die een mens zo anders maakten. Besneden van hart waren ze. Ze waren onbegrepen zonderlingen in een samenleving waar andere normen van tel waren. Israël zal diep bedroefd zijn.

 

1 zie bijdrage: Jozef is buitensporig en valt buiten de normen van zijn broers.

2 Genesis 27,5-29.