15 november 2017

Uitnodiging tot een vrijpartij afgeslagen door Jozef.

Het kan ons niet verbazen dat Jozef een mooie jonge man is als we weten dat zijn moeder Rachel ook welgevormd en mooi was1. Genesis 39,7-10: 7 Het duurde niet lang of de vrouw van zijn meester kon haar ogen niet meer van Jozef af houden. Zij vroeg hem: "Kom toch bij me liggen." 8 Maar hij weigerde en antwoordde haar: "U weet toch dat mijn meester, nu ik in huis ben, zich nergens meer mee bemoeit en heel zijn bezit aan mij heeft toevertrouwd. 9 Hier in huis is hij niet machtiger dan ik; niets heeft hij mij onthouden dan alleen u, zijn vrouw. Hoe zou ik dan dat grote kwaad kunnen bedrijven en zondigen tegen God?" 10 En ofschoon zij dag in dag uit bij Jozef bleef aandringen, wilde hij niet ingaan op haar wens om bij haar te slapen en omgang met haar te hebben. Jozef regelde alles in het huishouden en op de landerijen van Potifar. Hij was overal aanwezig en was een graag geziene leider. Als actieve man in huis loopt Jozef in de kijker bij de vrouw van Potifar vooral ook omdat hij aantrekkelijk oogde. De Egyptische vrouwen hadden in die tijd voldoende vrijheid om relaties aan te gaan buiten het huwelijk van hun man. De gewoonten van de vrouwenmaatschappij waren niet helemaal verdwenen en vrouwen hadden nog wel eens bijmannen2. In de patriarchale structuren zoals bij de Hebreeuwen was dit volledig anders en hadden de vrouwen een bijrol. Zo was het in Egypte geen uitzondering dat oudere ervaren vrouwen nogal al eens contact hadden met jongere mannen. Ook de vrouw van Potifar keek nu en dan eens naar de welgevormde Jozef. Stilaan laat ze merken dat ze wel zin heeft om Jozef toe te laten in haar bed. Na verloop van tijd kan ze haar ogen niet meer afhouden van de mooie jongeling en vroeg hem regelrecht of hij bij haar in bed wou komen. Het lonken en het verlokken hadden blijkbaar geen indruk gemaakt op Jozef zodat zemooie jonge man,Rachel,Jozef,verantwoordelijke leider,graag gezien,relaties buiten huwelijk,bijmannen,Potifar,vrije vrouw,Elohiem,Jahweh,aandringen op seksueel contact,Juda,Tamar, dan maar zelf naar hem toeging en hem uitnodigde in haar bed.

Jozef slaat het aanbod van de vrouw van zijn meester Potifar af en vertelt haar ook waarom hij niet wil in bed duiken met haar. Hij laat haar verstaan dat hij nu de volledige verantwoordelijkheid voor het huishouden in onvoorwaardelijk vertrouwen gekregen heeft van zijn meester Potifar. Jozef heeft het voor het zeggen in het beheer van de goederen en de huishouding in de familie. Jozef is de baas van het huispersoneel maar heeft echter geen zeggenschap gekregen over de vrouw van Potifar. Zij bewaart haar vrijheid en kan doen en laten wat ze wil.

Jozef vindt het echter niet kunnen met haar het bed te delen. Hij wil niet in een leugen terecht komen en het vertrouwen misbruiken dit omwille van Potifar, zijn vrouw en Elohiem. Het is opmerkelijk dat bij omstandigheden waar twee culturen betrokken zijn het woord "Elohiem" aan bod komt en als het een persoonlijke zaak van Jozef is wordt er van Jahweh gesproken3. Jozef legt aan de vrouw van Potifar uit dat die dubbelzinnige situatie voor niemand goed is en moreel helemaal niet te verantwoorden valt tegenover mens en bovenwereld. Er is geen groter kwaad.

De afgewezen vrouw kan echter de drang naar de mooie Jozef niet bedwingen, voert de druk op en blijft aandringen op seksueel contact. Jozef wil helemaal niet ingaan op haar verlangens. Hij is minder goed te verleiden dan zijn broer Juda die alleen al bij het zien van Tamar het avontuurtje zelf in gang stak en uiteindelijk in een vervelende situatie terecht kwam4. Jozef, zijn broer, heeft een meer verfijnde opvoeding genoten van zijn vader, Israël, die al wat meer levenservaring had.

 

1 Genesis 29,17.

2 'Oude Egyptenaren', Wilkinson vol. 1, blz. 392 (editie 1878). Papyrus in het Britse Museum (bezit van Mevr. D'Orbiney) met een verhaal van twee broers. Waar de vrouw van de oudste broer de jongste probeert te verleiden en haar ten slotte verdedigt door hem te beschuldigen.

3 Genesis 39,2.3.5.21 en 23.

4 Genesis 38.

Post een commentaar