16 november 2017

Zelfbeschikkingsrecht van de slaaf Jozef.

De verantwoordelijkheid van Jozef voor het huis van Potifar is bepalend voor wat Jozef dag in dag uit doet. Hij is steeds in de weer en neemt geen dag vrij. Het gewetensvol besef van de plicht ligt bij de dienende Hebreeuwen zeer hoog1. Genesis 39,11-14: 11 Op zekere dag echter, toen hij het huis binnenkwam om zijn werk te doen, was er niemand anders in het huis. 12 Toen greep zij hem bij zijn kleed en zei: "Kom toch bij me liggen." Maar hij liet zijn kleed in haar handen achter, ging op de vlucht en rende naar buiten. Op een zekere vrije dag was Jozef, zoals steeds, in de weer hoewel er niemand thuis was. De joodse geleerde leraren vertellen dat het toen een Egyptische feestdag was en dat de vrouw van Potifar beweerde dat ze ziek was en zo thuis kon blijven met de bedoeling Jozef te verleiden. Het verlangen en de drift die de vrouw van Potifar tot nu alleen door haar Jozef,Potifar,dienende Hebreeuw,vrouw van Potifar,het kleed van Jozef,bovenkleed als statussymbool,herkenbaar kleed,vermijdt lichamelijk contact,Elohiem,blikken en uitnodigingen liet blijken, monden uit in daden. De vrouw van Potifar maakte van de afwezigheid van alle andere personeelsleden gebruik om de slaaf Jozef te grijpen. Het was het uitgelezen moment voor haar om haar plan uit te voeren en jozef in haar bed te dwingen. Ze had echter alleen het kleed van Jozef beet en sleurde zo Jozef naar haar bed met de vurige vraag toch met haar in bed te duiken. De schrijver laat Jozef meteen reageren. Jozef vlucht naar buiten maar zij houdt zijn kleed vastgeklemd.

Opnieuw wordt het kleed van Jozef afgenomen met de slechte bedoeling hem te strikken. Zonder twijfel had Jozef een bovenkleed dat gelijk stond met zijn status en dat door iedereen herkenbaar was. Jozef droeg de mantel van een huismeester boven zijn slaventenue. Dit bovenkleed stond symbool voor zijn positie in het huis van Potifar. We herinneren ons dat ook de mantel van Jozef, die symbool stond voor zijn opvoeding, door zijn broers werd afgenomen maar dat daardoor de eigenschappen van de persoon niet aangetast werden. Uit de vele handen van zijn broers kon hij toen niet ontsnappen en werd hij gevangen gezet. Nu kan hij wel ontsnappen uit de grijpgrage handen van zijn verleidster. Hij probeert zijn kleed niet terug te nemen hoewel hij haar zeker kon overmeesteren. Maar als respectvolle dienaar wil hij dit niet en zo vermijdt hij ook verder dat lichamelijk contact dat hij niet wenste. Zijn verantwoordelijkheid van huismeester liet het niet toe de vrouw van zijn meester te nemen. Anderzijds wil Jozef ook niet als slaaf misbruikt worden. Daarbij was dit in de visie van Jozef ontuchtig en buiten alle normen en maatschappelijke regels die gegeven waren door de bovenwereld. Elohiem is de term die gangbaar is voor alle goden in de diverse samenlevingen. De slaaf Jozef vluchtte naar buiten ver weg van het bed, weg van die bedrieglijke situatie en van de vrouw van Potifar. Buiten in het Hebreeuws "chuts" kan ook zonder zijn. Hier dan zonder kleed en op straat buiten de muren van het huis. Het is net of hier de bedoeling van de vrouw van Potifar al bereikt is en dat Jozef buiten staat zonder status en zonder huismeesterschap. Afgedankt omwille van onwilligheid.

 

1 Genesis 31,38-40.

Post een commentaar