06 december 2017

Farao droomt over koeien die uit de Nijl komen.

Het verhaal over Jozef in Egypte gaat verder. De Hebreeuwse jongeling is nog steeds in hechtenis en verzekert de dienst in de gevangenis van de koning, de farao, die nog steeds geen naam gekregen heeft in alle verhalen van Jozef en er ook geen zal krijgen. De Bijbel schrijft geen geschiedenis en ook niet deze van Egypte. Genesis 41,1-4: 1 Twee jaar later kreeg de farao de volgende droom. Hij stond bij de Nijl 2 en zag uit de Nijl zeven koeien omhoog komen, mooie, vette dieren, die gingen grazen in het oevergras. Een zeldzame keer krijgen we een juiste bepaling van de tijd die in verband staat met het vorige verhaal over Jozef. Het is twee jaar geleden dat Jozef de dromen van de twee hovelingen, de opperwijnschenker en het hoofd van de bakkers, verklaard heeft en dat de voorspellingen die eruit voortkwamen uitkwamen. De juiste leeftijd van Jozef kunnen we hier niet uit afleiden met wat we al gelezen hebben1 omdat we de tijdspanne niet kennen van zijn verblijf in het huis van Potifar en dat van zijn hechtenis in de kerker van de koning.

Farao2 krijgt ook een droom. Hij droomt dat hij bij de Nijl staat. "Yeor" noemt de Nijl in het Hebreeuws dat afgeleid is van het Egyptisch woord dat "grote rivier" betekent. Dit kunnen we vergelijken3 met de uitdrukking "het snel uitbrekende stromende water", "Perath", die voor de Eufraat gebruikt werd. "Grote rivier" is de gebruikelijke naam in de Bijbel voor de Nijl, maar wordt ook gebruikt voor de Tigris in Daniël 12: 5-6, en voor elke grote rivier in Job 28:10. Veel van deze omschrijvingen werden later de echte namen van deze rivieren. De vloed van de Nijl wordt aanbeden als de godheid van de vruchtbaarheid, en heet Hapi. Aan deze Jozef,Hebreeuwse jongeling,twee jaar later na de droomvoorspellingen,farao droomt,Yeor,Nijl,Hapi,Ra,Aton,koe symbool van welstand,Isis,vlezige runderen,godin moest geofferd worden4. Farao is echter de vertegenwoordiger van een andere belangrijkste godheid. Deze godheden kunnen wisselen met de vorstenhuizen maar het is meestal Ra, de god van de zon5 of zonneschijf, die vertegenwoordigd werd door farao vanaf bepaalde dynastieën. De zonnegod staat voor zijn absolute macht.

Zoals het schaap het dier bij de Hebreeuwen was dat symbool stond voor hun rijkdom en welvaart is de koe in Egypte het teken van hun welstand. Die koeien graasden aan de oevers van de Nijl omdat het water wat frisheid bracht en ze zo minder last hadden van vliegen. Het was ook de plaats waar ze konden eten van het weelderige moerasgras. Het beeld dat hier geschetst wordt in de droom van farao is typisch voor Egyptische cultuur. Die koeien staan aan de Nijl omdat er elders in Egypte geen of zeer weinig regen valt er ook dus geen groene weiden zijn. Dank zij het bevloeiing van de oevers van de Nijl zijn deze vruchtbaar. De zon zorgt er ook voor de groei van maïs en granen. In een afbeeldingen ter ere van Isis, de godin van de grond waarop landbouw en de veeteelt zorgde voor de welvaart, staan er zeven koeien afgebeeld met een stier in een ritueel rond de dood. De koe was het symbool waarmee Isis de godin van de aarde werd afgebeeld. De zeven betekent wellicht, zoals in het Hebreeuws, veel en die zeven koeien zien er goed uit en zijn vlezig, "bari" voor vet gevulde of gevoed, stevig, overvloedig, in hun lijf, "basar" in het Hebreeuws. Dat ziet farao in het begin van zijn droom. Het is precies een overzicht van alle goden onder de zon die voor rijkdom moeten zorgen.

 

1 Genesis 37,2.

2 Farao is een collectieve titel voor alle koningen van Egypte vanaf een bepaalde dynastie. Vergelijk met Caesar voor Rome en Tsaar voor Rusland. Farao komt uit het Egyptisch woord Phre, wat de "zon" betekent.

3 Tigris in Daniël 12,5-6; andere grote rivier in Job 28,10.

4 Exodus 1,22.

5 afgeleide namen zijn bijvoorbeeld Ramses (mss: is zoon van Ra), Echnaton (nuttig is de glans van de zonneschijf).

Post een commentaar