18 januari 2017

Het plannetje van Rebekka.

Rebekka vreest ervoor dat het orakel gedwarsboomd zal worden door Isaak. Alles plan rebekka,visioen,wildgebraad,isaak verzadigen,bedrog,misbruik van de zwakheid van isaak,blinde liefde voor voedselwas nu zo goed geregeld en Esau had afstand gedaan van zijn eerstgeboorterecht voor een kom linzensoep. Nu laat Isaak zich gaan voor een schotel wildgebraad. Ze weet al te goed dat Isaak zich laten leiden door zijn honger naar lekkere dingen en ze moet dringend iets verzinnen om een andere wending te geven aan de situatie zodat alles verloopt in de lijnen van haar visioen van toen1 ze de Heer raadpleegde over het baarmoedergevecht.

Genesis 27,8-10: 8 Daarom, mijn zoon, moet je luisteren naar wat ik je zeg. 9 Ga naar de kudden en haal daar twee malse geitenbokjes; dan maak ik een smakelijk maal voor je vader, zoals hij dat graag heeft. 10 Dit ga je dan aan je vader aanbieden, zodat hij ervan kan eten; dan kan hij jou zegenen voor hij sterft.’ Terwijl Esau op jacht is moet het gebeuren en er is geen tijd te verliezen. Rebekka kent de gevoeligheid van de smaakpapillen van haar man en zal een schotel klaar maken van geitenbokjes. Ze betrekt Jakob in haar plan en geeft hem de opdracht twee malse geitenbokjes te halen. Een geitenbokje is niet voldoende want ze wil dat haar man zeker meer dan voldoende te eten heeft en zich verzadigd en sterk voelt om de zegen aan Jakob te geven voor zijn broer thuiskomt van de jacht.

Dit is niets anders dan bedrog en misbruik maken van de zwakheid van Isaak. Gefixeerd op het lekkere voedsel zal Isaak die een zwak heeft voor vleesgebraad niet eens merken dat het geen wildgebraad is. Met kruiden en sausen kan je veel smaken opwekken. De reuk van het klaargemaakte vlees zal Isaak al overmeesteren en zijn verlangen naar een flinke portie aanscherpen. Rebekka herinnert zich de dagen van vroeger waar ze haar man niet zonder bijbedoelingen lekkers klaarmaakte. Ze wist dat de liefde van de man door de maag ging. Maar liefde maakt blind en vervaagt het realiteitsbesef. Als Isaak nu zo gericht is op een stuk wildgebraad maakt deze eigenliefde hem blind voor het besef dat Esau niet geschikt is voor de geestelijke erfenis van Abraham. Isaak wil nog eens lekker profiteren van plan rebekka,visioen,wildgebraad,isaak verzadigen,bedrog,misbruik van de zwakheid van isaak,blinde liefde voor voedseleen heerlijke maaltijd zolang het nog kan. Hij heeft daar alles voor over.

Rebekka is doordrongen van het orakel en van haar intuïtie en is overtuigd dat Jakob de erfopvolger moet worden in het verbond. Daarvoor is zij bereid alles te doen. Daarom reageert ze heel snel. We herinneren ons dat ze ook heel snel reageerde toen Eliëzer, de knecht van Abraham, op zoek was naar een vrouw voor Isaak. Ze was nog maar in het vizier van de knecht of ze bood al haar diensten aan die helemaal in de lijn lagen van de gedroomde selectievoorwaarden. Van zodra ze zag dat haar manier van doen in de smaak viel en dat ze uitverkoren werd, was ze niet meer van haar stuk te brengen en wou zo snel mogelijk vertrekken richting Kanaän. Daar lag de toekomst voor de mensheid en in Mesopotamië was het geen leven en in dit land was geen perspectief op een “beter leven”. Gastvrijheid, medeleven en “goed leven” werden er niet geprezen en zeker niet aangemoedigd want de religie stond in dienst van de machthebbers.

 

1 Genesis 25,22-23.

17 januari 2017

Rebekka is attent voor het verbond.

Genesis 27,5-7: 5 Tijdens dat gesprek van Isaak met zijn zoon Esau had Rebekka staan luisteren. Zodra Esau eropuit was gegaan om een stuk wild voor zijn vader tevebondstrouw,rebekka,isaak,esau,aandachtig afluisteren,niet woordelijk,linzensoep,wildgebraad,zegen eerstgeborene,berekende geest,intuïtie van rebekka,onvolmaakte mensen,realitiet van mensenwereld schieten, 6 zei Rebekka tegen haar zoon Jakob: ‘Luister eens, ik heb je vader tegen je broer Esau horen zeggen: 7 “Breng mij een stuk wild en maak een smakelijk maal voor mij, zodat ik ervan kan eten; dan zal ik je met goedvinden van de Heer mijn zegen kunnen geven, voordat ik sterf.”’

Rebekka had niet alleen iets gehoord of iets opgevangen. Ze stond actief te luisteren en wou geen woord missen van het gesprek van Isaak met haar oudste zoon Esau.” Shama” staat er in het Hebreeuws en dat wijst op aandachtig en zorgvuldig. Spionne in een afluisterschandaal. Ze wacht even tot Esau op jacht vertrokken is en komt dan in actie. Ze geeft een verslag van wat Isaak aan Esau heeft horen zeggen aan haar jongste zoon die haar lievelingszoon is. Overtuigd dat ze zeer nauwlettend geluisterd had, moeten we haar toch verdenken niet alles woordelijk te hebben doorgezegd aan Jakob. Zij voegt er bewust bij dat die zegen met het goedvinden van de Heer zou zijn. Isaak heeft deze woorden niet uitgesproken. Maar ze zijn des te belangrijker voor Jakob die de opvatting deelt over het orakel van zijn moeder. De woorden van het orakel aan Rebekka in Genesis 25,23 zijn goddelijke woorden en Isaak gebruikt deze benadering niet. 23 En de Heer sprak tot haar: ‘Twee volken zijn het, die u draagt; twee volksstammen die al in uw schoot uiteengaan. Een van de twee zal machtiger zijn: de oudste zal dienstbaar zijn aan de jongste.’

Jakob was overtuigd dat hij door zijn ingrijpen dat orakel moest helpen realiseren. Daarom had hij Esau zijn eerstgeboorterecht laten afzweren voor een kom linzensoep. Maar deze eed lijkt voor Isaak niet belangrijk en wordt hier niet meer in rekening gebracht. Het wildgebraad en zijn zogezegd nakende dood halen de boventoon. Daarin past het compensatie-idee van de logische zegen voor de nieuwe stamoverste. Ook Abraham had een tijd voor zijn dood al verschillende acties ondernomen om te zorgen voor een opvolger. Zo kwam Eliëzer na het wegvallen van Lot in het vizier en werd er gezorgd voor een nakomeling met tussenkomst van de slavin Hagar. Het wordt afwachten hoe de berekende geest van Isaak zich zal verhouden tot de intuïtie van Rebekka. Rebekka heeft al bewezen dat ze kordaat kan optreden en in deze passage neemt ze ook geen afwachtende houding aan. Jakob wordt meteen op de hoogte gesteld en het goddelijke perspectief zet ze extra in de verf gezet.

God laat zijn orde primeren en legt de uitvoering daarvan in de handen van onvolmaakte mensen. Niets of niemand is perfect. Deze stelling kregen we al vebondstrouw,rebekka,isaak,esau,aandachtig afluisteren,niet woordelijk,linzensoep,wildgebraad,zegen eerstgeborene,berekende geest,intuïtie van rebekka,onvolmaakte mensen,realitiet van mensenwereldmee in het scheppingsverhaal waar duister en chaos overstemd werden door het licht van het inzicht. Licht en duister en orde en chaos bestaan naast elkaar maar staan de goddelijke orde niet in de weg. Misstappen en kleine kanten van mensen zijn niet weg te denken uit de Bijbel. De menselijke realiteit wordt immers bekeken in het perspectief van de bovennatuurlijke realiteit. Zo krijgt het echte leven van alledag een diepzinnig fundament.

16 januari 2017

De blinde Isaak ziet het verband niet meer met het verbond.V

Isaak is blijkbaar niet op de hoogte van wat wij weten uit het orakel aan Rebekka en wat er afgesproken is bij de linzensoep tussen Esau en Jakob. Ofwel was hij op de hoogte maar hechte hij geen belang aan de door de Ene uitgestippelde gang van zaken, die Rebekka kreeg in een verklarende visioen. Het doet ons denken aan Abraham die willens nillens ook Ismaël als opvolger naar voor schuift. Daar wordt Abraham op de goede weg gezet door Sara en krijgt hij nog eens een bovennatuurlijke bevestiging dat Isaak de ene echte opvolger wordt.

Van Isaak verwachten we dat wat hem voorgeschoteld wordt, gevolgd wordt. Hij was tot nu altijd onderdanig de volgzame. Hij onderging veel in zijn leven en was gericht naar de bovenwerkelijke realiteit. Abraham nam hem mee naar de offerplaats en bond hem door een offer aan de Ene. Die binding met de god van de aartsvaders, El Shadday, komt naar voor in de zegening van Isaak door God1. Isaak bewijst anderzijds door zijn gebed in Genesis 25,21 dat hij deze God aanvaardt: 21 Isaak bad vurig tot de Heer omdat zijn vrouw onvruchtbaar bleef. De Heer isaak,orakel,rebekka,ene,willens nillens,abraham,sara,passief,el shadday,rijke oogst,egypte,machtsvertoon,bewapening,teliverhoorde zijn gebed en zijn vrouw Rebekka werd zwanger. Dit gebed liet de Heer toe zijn zegen waar te maken. De liefdevolle betrokkenheid tussen hemel en aarde was nog eens duidelijk toen de Heer Isaak waarschuwde niet naar Egypte te trekken. Daardoor verbleef Isaak in de nabijheid van Gerar en werd hij en zijn volk gezegend met een rijke oogst2. Bij het akkoord over de nieuwe vestigingsplaats voor Isaak en zijn stam bevestigt zelfs het volk van Gerar, bij monde van de koning Abimelek, dat Isaak gezegend is. Genesis 26,28-29: 28 Zij antwoordden: ‘Wij zien nu duidelijk dat de Heer met u is, en wij dachten: Laat er nu een eed zijn tussen ons. Laat ons een verbond sluiten, 29 dat u ons geen kwaad zult aandoen; wij hebben het u ook niet lastig gemaakt, maar u enkel goed gedaan en u ongedeerd laten gaan. isaak,orakel,rebekka,ene,willens nillens,abraham,sara,passief,el shadday,rijke oogst,egypte,machtsvertoon,bewapening,teliEn nu rust de zegen van de Heer op u.’ Onmiskenbaar is er een verbond tussen Jahweh en de stam van Isaak dat intensief is. Nu wordt Isaak blind voor dat verbond en trekt hij de kaart van het machtsvertoon tussen de volken. Hij is van plan zijn oudste zoon aan te stellen als stamoverste en steunt daarbij op de plaatselijke gebruiken en op het feit dat Esau goed kan omgaan met wapens. Voor wapens staat er “keli” en dat is meer dan alleen pijl en boog. Het gaat over bewapening. Daarbij betekent “teli” dat vertaald is door koker eveneens hangende wapens, dat is afgeleid van “talah”, hangen. Hij is een goede boogschutter net als de broer van Isaak, Ismaël. Deze zoon van Abraham heeft het toch gemaakt. Hij was de vruchtbare stamvader van een groot volk met twaalf vorsten3 en hij heerste over zijn broers4. Precies dit laatste staat diametraal tegenover het orakel dat Rebekka kreeg. Een orakel is een wijze raadgeving voor mensen dat richtinggevend is en een opdracht inhoudt.

 

1 Genesis 25,11.

2 Genesis 26,12.

3 Genesis 17,20.

4 Genesis 16,12.