05 januari 2017

Nieuwe omstandigheden kunnen meevallen.

Het terugtrekken van Isaak met zijn volk stopt nu ze in de nabijheid komen van berseba,abraham,verbond,filistijn,plant een eik als baken,rustig bestaan,ruimte voor alle mensen,creativiteit en praktische geest,bronnen vergeleken met tempel,mystieke tempel,rechobot,maqomBerseba. Het was ook in de regio van Berseba waar Abraham verbleef. Dat is een gebied waar volgens de naam zeven putten waren. Abraham had de exclusiviteit verworven over deze putten. Dit werd bevestigd in een beëdigd verbond1. Dit akkoord werd bereikt nadat Abraham eerst een hele poos in het land van de Filistijnen had gewoond als gast2. Hij had er wat kudden verworven als tegemoetkoming van de koning die zijn boekje te buiten ging. Het was voor beide partijen beter dat ze omwille van hun eigen fysieke integriteit verder uit elkaar gingen wonen. Zo werd Berseba een vaste woonplaats voor Abraham en zijn stam. Hij plantte er een eik en aanbad er Jahweh de God van de eeuwigheid. Dit was het eeuwig baken dat Abraham achterliet op deze plaats.

Isaak is goed op weg om samen met zijn volk ook daarheen te trekken om een rustiger bestaan te leiden buiten het gezichtsveld van Gerar en binnen het oude akkoord tussen Abimelek en Abraham. Genesis 26,22: 22 Daarop verliet hij die plaats en groef een andere put; daarover kregen ze geen ruzie meer. Die put gaf hij de naam Rechobot, want hij zei: ‘Nu heeft de Heer ons ruimte gegeven, zodat wij kunnen groeien in dit land.’ 23 Vandaar ging hij naar Berseba. De put die ze groeven ligt nu een heel eind buiten het gebied waar de herders van Gerar met hun kudden kwamen. De Hebreeuwse naam van die waterput was: “Rechobot”. Dit betekent weidse ruimten. Dit gaf de Hebreeuwen ruimte om een groter volk te worden zonder vrees te hebben beperkt te worden in hun mogelijkheden en in de mogelijkheden die de streek met die vele bronnen gaf. Dit is de ruimte die God aan alle mensen geeft. In de schepping zijn voldoende mogelijkheden voorzien voor alle mensen zodat ze niet van ontbering moeten omkomen of in mensonwaardige omstandigheden moeten leven. Een van die mogelijkheden is deze om lief te hebben en in verstandhouding tussen mens en natuur te leven. Ieder van ons heeft de mogelijkheid samen te leven met anderen op een planeet die ons gegeven is. Soms is een beetje creativiteit en een praktische geest nodig om vastgeroeste denkpatronen een nieuwe wending te geven. Het volstaat meestal om in rechtvaardigheid kansen aan te reiken. Om akkoord te zijn dat land dat niet in berseba,abraham,verbond,filistijn,plant een eik als baken,rustig bestaan,ruimte voor alle mensen,creativiteit en praktische geest,bronnen vergeleken met tempel,mystieke tempel,rechobot,maqomgebruik is door de eigen herders vrij te geven. Zo worden mogelijkheden geboden aan andere herders om zich op hun manier te ontwikkelen in de weidse ruimte die ook hen geboden wordt. Dit hadden de Hebreeuwen echt nodig om hun leven beter te maken. Zij waren in de Schrift het voorbeeldvolk dat als pelgrim op de wereld op zoek is naar een steeds “beter leven”.

Sommige exegeten beweren dat dit verhaal waar de twee eerste bronnen vernietigd worden en de derde overblijft geïnspireerd is op, of de voorafbeelding is van de tempel van Jeruzalem. De eerste werd door de Babyloniërs samen met Jeruzalem, in 586-585 v. Chr. verwoest. In de Griekse tijd werd de tweede tempel voor een groot stuk vernield maar deze werd heropgebouwd door Herodes de Grote. In 70 na Chr. echter werd ook deze tweede tempel door de Romeinen verwoest onder leiding van Titus. De derde tempel is de niet te verwoesten mystieke tempel van de weidse ruimte en was “rechobot” ook wel “maqom” of Bethel, huis van God, genoemd.

 

1 Genesis 21,31.

2 Genesis 21,34.

04 januari 2017

Verdediging van het eigenbelang wordt harteloosheid.

Genesis 26,19: 19 Terwijl nu Isaaks knechten in het dal van Gerar aan het graven waren, stootten ze daar op een put met stromend water. 20 Maar de herders van Gerar kregen ruzie met die van Isaak; zij zeiden: ‘Dat water is van ons.’ Daarom noemde hij die put Esek, omdat ze daar ruzie gemaakt hadden. Water is zoals nu nog steeds een belangrijke bron van leven. De rechten op het water werden opgeëist door de vaste bewoners van de streek. Alleen als de nomadestammen zelf putten maakten hadden ze recht op het putten van dat water. Zo had Abraham een pakt gesloten met de vroegere koning Abimelek in het bijzijn van de legergeneraal van Gerar. Dit ging over Berseba, een gebied dat een heel stuk buiten de door de herders van Gerar bezochte weidegronden lag. Genesis 21,32: 32 Nadat zij in Berseba een verbond gesloten hadden, keerde Abimelek met zijn legeroverste Pikol naar het land van de Filistijnen terug. Op een niet uitgesproken manier werd de regio van Berseba waar Abraham toen verbleef toegezegd als land dat in bezit genomen was door de Hebreeuwen. Immers na het sluiten van het verbond ging Abimelek met zijn delegatie terug naar het land van de Filistijnen. Doordat Abraham met het grootste deel van zijn stam weer naar Hebron verhuisde en doordat Isaak zich verder terugtrok richting woestijn aan de put van Lachai-Roï, was er enige tijd geen uitgesproken Hebreeuwse bewoning in de streek van Berseba.

De herders van Gerar kwamen in de zomer in het bevloeid gebied in de nabijheid van Gerar om hun kudden te laten grazen. Omdat het oppervlaktewater in die periode weggetrokken was het ook voor hen telkens een zoeken naar beschikbare waterrijke putten. Nu had Isaak met zijn volk en zijn kudden zich in dezelfde streek teruggetrokken. Dit gebeurde op aandringen van Abimelek omdat zijn volk angstig was dat de Hebreeuwen nog meer gebeid heel dicht bij de stad zouden inpalmen omdat ze door hun aanpak successen boekten in landbouw en veeteelt. Nu de Hebreeuwen na graafwerken weer waterbronnen ontdekten vreesden de herders van Gerar dat ze zich meester zouden maken van dit nieuwe gebied dat iets verder buiten de stad lag. De vijandige reacties bleven niet uit. En de put kreeg de toepasselijke naam van Esek en dat betekent strijd, repressie of verdringing. Omdat de herders van Gerar in die streek kwamen met hun kudden eisten ze de nieuw ontdekte waterputten op. Dit waren niet de putten rond Berseba waar er in de tijd van Abraham een akkoord nodig was met de koning om ze in berseba,eigenbelang,harteloos,hebreeuwen,waterrijke put,abimelek,gerar,terug trekken,niet leefbaarexclusiviteit in gebruik te kunnen nemen. Er was vooraf ook al dispuut met de onderdanen van koning Abimelek. Genesis 21,25: 25 Abraham beklaagde er zich bij Abimelek over, dat zijn knechten zich een waterput hadden toegeëigend. 26 Abimelek zei: ‘Ik weet niet wie dat gedaan heeft; u hebt er mij nooit over gesproken en ik heb er tot nu toe niets over gehoord.’ Deze keer ligt de situatie anders en is er door de grote afgunst van de bevolking van Gerar een andere houding tegenover de Hebreeuwen. De gastvrijheid was veranderd in afgunst. Abimelek had onder druk van de angstige bevolking hen geadviseerd te vertrekken uit de directe omgeving van de stad. In deze omstandigheid kan Isaak, als hij geen openlijke strijd wil aangaan met de legers van Abimelek, niet anders dan zich verder terug te berseba,eigenbelang,harteloos,hebreeuwen,waterrijke put,abimelek,gerar,terug trekken,niet leefbaartrekken en zelfs de nieuwe bron met stromend water achter te laten. Opnieuw trokken ze verder weg van Gerar en werden ze genoodzaakt om nieuwe waterputten te zoeken, uit te graven en aan te leggen. Opnieuw ontdekten ze een nieuwe put. Genesis 26,21: 21 Toen zij een andere put groeven, kregen zij ook daarover ruzie; om die reden noemde hij hem Sitna. De naam verwijst weer eens naar de betwisting ook van deze put. Het Hebreeuwse “Sitna” betekent immers aanklacht of beschuldiging. Gedwongen door de haat van het volk van Gerar dat afziet van elke vorm van gastvrijheid, trok de stam van Isaak nog maar eens verder terug. Als het levensnoodzakelijke water geweigerd wordt waarvoor ze zelf inspanningen leverden is het niet meer leefbaar. Als er zelfs geen wettelijke bescherming is voor het rechtmatig gebruik van water uit de eigen aangelegde putten, wordt de nomadenstam gedwongen verder trekken tot buiten het land van de Filistijnen.

03 januari 2017

,De bevolking van Gerar is hard.

De druk van de bewoners van Gerar blijft aanhouden. De schrik voor de Hebreeuwen zit er in. Zelfs als de Hebreeuwen iets verder van Gerar in het dal hun tenten opsloegen vreesde men hun invloed. Op aanraden van Abimelek hadden ze berseba,wadi,el-jerdr,beheren,beschikken,erfenis,nachal,abimelek,abraham,hebreeuw,waterputzich vrijwillig en vredevol iets verder teruggetrokken. Ze verlieten hun verblijfplaats dicht bij Gerar, braken hun tenten op en vertrokken er met alles wat ze hadden. Telkens moesten ze op zoek naar waterputten. Genesis 26,17: 17 Toen trok Isaak daar weg. Hij sloeg zijn tent op in het dal van Gerar en bleef daar wonen. 18 Hij groef de waterputten weer open, die men in de tijd van zijn vader Abraham gegraven had, en die de Filistijnen na Abrahams dood hadden dichtgegooid. Hij gaf ze dezelfde namen die zijn vader ze gegeven had. Iets verderop worden de tenten weer opgeslagen. Het is vermoedelijk dezelfde weg die Abraham gevolgd was toen hij verder weg trok van Gerar om zijn volk te behoeden van gemengde huwelijken nadat hij gastvrij het land nabij Gerar aangeboden kreeg. Genesis 20,15: 15 En Abimelek zei: ‘Mijn land ligt open voor u; u kunt gaan wonen waar u wilt.’ Deze gunst van gastvrijheid werd ingetrokken toen de Hebreeuwen voorspoed kenden en een groter volk werden onder stamvader Isaak.

Waterputten zijn levensnoodzakelijk in gebieden met lange droge periodes. De Hebreeuwen wisten uit ervaring dat in het dal in de nabijheid van Gerar water te vinden was. Deze dieper gelegen stroken waren de beddingen van de winterbeken. We lezen het dal of de vallei, “nachal”, van Gerar. Hetzelfde woord betekent in de werkwoordvorm in bezit nemen als erfenis of voorzien om achter te laten als erfenis. Deze stroken krijgen ook de naam van wadi. Dit zijn overstromingszones. Eens ver genoeg van Gerar begonnen de knechten van Isaak naar water te zoeken. Ze ontdekten putten in die wadi’s en vonden er telkens water. Het waren putten die ook in gebruik waren geweest toen Abraham daar met zijn nomadenstam voorbij kwam. Vandaar dat de term “nachal” gebruikt werd om de gebruikelijke woorden “beer” en “mayin” die verwijzen naar putten met water te situeren. Het zijn putten die niet alleen in een wadi liggen maar die ook deel uitmaken van een erfenis. Vandaar dat de vrijpostigheid van de Filistijnen om deze bronnen dicht te gooien. Ze hadden deze bronnen al eens dichtgegooid bij het vertrek van Abraham en dat zouden we nog kunnen begrijpen omdat deze puttenberseba,wadi,el-jerdr,beheren,beschikken,erfenis,nachal,abimelek,abraham,hebreeuw,waterput dan geen nut meer hadden. Deze bronnen behoorden immers aan de stam van Abraham. Als ze een tweede keer deze bronnen dempen nadat ze door de Hebreeuwen nu met de aartsvader Isaak weer vrij gemaakt werden, wijst eerder op agressie. Deze bronnen behoren tot de stam van de Hebreeuwen bij erfenis. Het lijkt zelfs een gekende erfenis omdat de putten dezelfde namen kregen als in de tijd van Abraham. Het roepen van de namen, “qara”, van deze bronnen bewijst ook dat er een beheersrecht bestaat over deze waterputten. Het roepen van namen wordt vaak1  in die zin van het beschikkingsrecht begrepen.

Uit wat voorafging is de streek in de nabijheid van Gerar helemaal niet in te schatten als een onvruchtbaar gebied. In vers 12 stond er immers dat Isaak hier honderdvoudig oogstte. De actueel nog bestaande wadi el-Jerdr zou best het vroegere dal van Gerar uit vers 17 kunnen geweest zijn waar water aanwezig was. Wellicht niet het volledige jaar maar toch zeker in de winterperiode. De vallei van Gerar strekte zich waarschijnlijk uit tot in de streken van Berseba en de kans om er water te vinden in de ondergrond door putten te graven was in die tijd veel groter dan nu.

 

1 Genesis 1,5; Genesis 1,8; Genesis 1,10 en Genesis 2,20.

 

16:56 Gepost door De nieuwe filosoof van Oudenburg in gedachten, Verhalen uit de Bijbel | Permalink | Commentaren (0) | Tags: berseba, wadi, el-jerdr, beheren, beschikken, erfenis, nachal, abimelek, abraham, hebreeuw, waterput

Vorige 1 2 3 4 5 6 7