06 september 2017

Het nageslacht van Esau zijn de stamhoofden van Edom.

De stamboom van Esau werd heel nauwkeurig uitgewerkt en dit geeft ons zicht op alle kleinzonen en zonen die behoren tot de actieve generatie op het moment dat de stam naar Edom trok. Om het voor iedereen duidelijk te maken want dit is een belangrijk gegeven voor een maatschappij waar stammen en stammenverbonden bepalend zijn voor het samenleven. Genesis 36,15-19: 15 Dit zijn de stamhoofden van de zonen van Esau. De zonen van Elifaz, Esaus eerstgeborene, zijn de stamhoofden Teman, Omar, Sefo, Kenaz, 16 Korach, Gatam en Amalek; deze zonen van Ada zijn de stamhoofden van Elifaz in Edom. 17 Zonen van Esaus zoon Reüel zijn de stamhoofden Nachat, Zerach, Samma en Mizza; deze zonen van Esaus vrouw Basemat zijn de stamhoofden van Reüel in Edom. 18 Zonen van Esaus vrouw Oholibama zijn de stamhoofden Jeüs, Jalam en Korach; dit zijn de stamhoofden van Esaus vrouw Oholibama, dochter van Ana. 19 Dat zijn dus de zonen van Esau of Edom, en dat zijn hun stamhoofden. Verzen 15 en 16 geven ons nog eens de zonen van Elifaz. De aandachtige lezer zal zien dat de naam van Gatam naar achteren schuift en dat er ook een Korach bij Elifaz tussengevoegd wordt. Wat het totaal aan kinderen van Elifaz op zeven brengt. Dit zijn nu stamhoofden in Edom geboren zijn uit de zoon van Esau bij Ada. Op volgorde worden ook de zonen van de tweede zoon van Esau, Reüel, opgenoemd. Dit stemt volledig overeen met vers 13 en ook deze zonen die Reüel, de zoon die Esau had bij Basemat, krijgen de status van stamhoofd. De zonen die Esau had bij Oholibama zijn meteen stamhoofden. Er worden geen kleinkinderen vermeld van Jeüs, Jalam en Korach. Zij zijn de actieve generatie bij het binnentrekken in Edom en bij de verdeling van het land van Seïr. Samen zijn al die zonen en kleinzonen van Esau stamhoofden in Edom.stam en verbond,stamhoofden,reüel,jeüs,jalam,korach,oholibama,esau,edom,ana,gatam,elifaz,kinderen en kleinkinderen,seïr,ruben,bilha

Edom heeft een stammenverbond van veertien stammen. Dat is geen definitieve samenstelling want af en toe zijn er veranderingen in die overeenkomsten. Dit komt door spanningen die ontstaan tussen stammen over grond, bezit, afgunst of eerroof. Als de regels van het samenleven geschonden worden kan loyauteit in vijandschap veranderen. Door hoog oplopende ruzies kunnen gewapende conflicten ook tot gevolg hebben dat sommige stammen uitgemoord worden. Het verhaal van Sichem kan ons als voorbeeld dienen1. Andere stammen smelten samen door huwelijken en veranderen van naam omdat er andere sterke mannen opstaan. Esau is een voorbeeld van het samenvoegen van een aantal familietakken die van buiten de eigen stam komen door zijn huwelijken.

Het tweemaal voorkomen van de naam Korach2 wordt door de Joodse bijbelinterpretatie gebruikt om de stam van Esau in een minder goed daglicht te stellen. Zonder basis in de Bijbeltekst wordt beweerd dat de Korach, de zoon van Elifaz, intiem geweest zou zijn met de jongere Oholibama, de vrouw van Esau. Zo willen ze bevooroordeeld aantonen dat er in het geslacht van Esau familieproblemen waren en dat er incest was. Was dit bedoeld om een tegengewicht te geven aan wat Ruben, de zoon van Jakob, uitrichtte met Bilha3, de dienares van Rachel en bijvrouw van Jakob?

 

1 Genesis 34.

2 Genesis 36, 16 en 18.

3 Genesis 35,22.

05 september 2017

Dit zijn kleinzonen en zonen van Esau.

Het blijft bij tien kleinzonen die een vermelding krijgen in de stamboom van Esau. Bij de zonen van Oholibama worden geen kleinzonen vermeld. Genesis 36,14: 14 Zonen van Esaus vrouw Oholibama, de dochter van Ana, de zoon van Sibon, zijn Jeüs, Jalam en Korach. Deze tak van de stamboom is de jongste en we mogen vermoeden dat de kleinkinderen die hij heeft van zijn oudste zonen nagenoeg even oud zijn als de kinderen die Esau heeft bij zijn latere huwelijk met Oholibama terwijl hij zijn intrek neemt in de streken van het Seïrgebergte. Toch gaan we ook hier een generatie verder in de afstamming maar dan in omgekeerde richting. De grootvader van Oholibama, Sibon, is een terugblik naar het verleden en brengt een nieuw perspectief in de stamboom. De vertaling van deze naam is "hyena". In het eerste vers van dit hoofdstuk werd al verteld dat Sibon een Chiwwiet was. Net als de Chiwwieten van Sichem had de stam van Sibon in hun beweging naar het zuiden ook gebied veroverd. Het is mogelijk dat deze Chiwwitische stam via de woestijn richting Seïr trok. Esau nam deze stam die ondertussen in de bergen woonde door zijn huwelijk met Oholibama op in zijn clan. Abraham werd het land beloofd door Jahweh waar onder andere ook de Chiwwieten woonden1. Het ging daar over de Chiwwieten die in Kanaän woonden. De Chiwwieten, die elders woonden, vielen niet onder deze belofte. De Chiwwieten die in Edom woonden werden door het huwelijk met Oholibama symbolisch opgenomen in het volk van Edom. Esau had nog geen contact met de Chiwwieten toen zijn moeder Rebekka nog leefde. Hij huwde toen met Hettitische vrouwen2 staat er te lezen. In het begin van dit hoofdstuk staat dat Esau huwde met Kananitische vrouwen. De opsomming daarna doet ons onterecht vermoeden dat ook Oholibama daartoe behoorde. Dit huwelijk is echter zeker na de uitspraak van Rebekka gekomen en zelfs na het kleinzonen van esau,oholibama,ana,sibon,seïrgebergte,hyena,chiwwiiet,opnemen in het volk van edom,hettitische vrouw,berseba,veroveringen van esauhuwelijk met Machalat, die later de naam Basemat kreeg. Dat de kinderen van de vrouwen van Esau in Kanaän geboren werden bewijst niet dat hij die vrouwen ook in Kanaän zou gevonden hebben. Het is alvast zeker dat hij Basemat een dochter van Ismaël niet in Kanaän gezocht had. Dit zal evengoed gelden voor Oholibama. Het zou ons niet verbazen dat vrouwen van Esau samen met zijn stamgenoten in het veilige Berseba woonden en dat ze daar in het zuiden van Kanaän ook bevallen zijn van hun kinderen. Voor de kinderen van Oholibama is dit niet zeker. Esau zelf trok rond met zijn manschappen op jacht en veroverde ondertussen gebieden in en rond het Seïrgebergte. Voor de dood van Isaak was Berseba de thuisbasis van de clan van Esau. Daar nam zijn nageslacht uitbreiding over een periode van meer dan twintig jaar. Dit kan ook het leeftijdsverschil zijn tussen zijn kinderen. Zijn oudste zonen kunnen dus gemakkelijk een generatie verschillen met zijn jongste zonen die hij bij Oholibama verwekte. Hij heeft dus kleinkinderen die even oud zijn als de zonen van Oholibama. Nu hij weggetrokken is uit Kanaän en in Edom gaat wonen met zijn hele stam, is de tijd aangebroken om iedere stam te omschrijven, bij naam te noemen en een plaats te geven in het nieuwe land.

 

1 Genesis 15,18-20. Zie voetnoot 3 na bijdrage: Een verklaring voor mensen die de andere logica hanteren zoals Esau.

2 Genesis 26,34.

04 september 2017

De zonen van Reüel.

De zoon van Basemat die geboren werd als tweede zoon zorgt voor nog meer kleinzonen voor Esau. Genesis 36,13: 13 Reüels zonen zijn Nachat, Zerach, Samma en Mizza. Dat zijn de zonen van Esaus vrouw Basemat. Ook de betekenis van de namen van die zonen zullen we proberen te plaatsen als stamvaders van stammen in Edom.

Nachat dat afgeleid is van "Nachath" kan veel betekenissen hebben. In de eerste plaats wijst het op een verband met de oorsprong, de afkomst. Dit is dan zoon van Reüel en kleinzoon van Esau en Basemat of achterkleinzoon van Isaak maar ook van Ismaël, die beiden broers waren en zonen van Abraham. Nachat is dus via twee familielijnen bedachterkleinzoon van stamvader Abraham. Een ander betekenis staat in verband met het werkwoord "nuwach" dat eerder zou uitgelegd kunnen worden door "het geplaatst worden" in een stammenverbond en ook op die plaats verblijven. Een verklaring die dan afgeleid is van het Aramese woord "necheth" wijst dan in de richting van het afdalen of naar beneden plaatsen. Allemaal verklaringen die ons vele mogelijke denkbeeldige weergaven kunnen opleveren gebaseerd op de betekenis van zijn naam.

De tweede zoon van Reüel kreeg de naam Zerach dit betekent stijgende reüel,nachat,zerach,samma,mizza,basemat,esua,abraham,denkbeeldige weergaven,lichtstraal,verdriet,angstlichtstraal. Het werkwoord dat de basis van deze naam is betekent opstaan en stijgen van de zon en ook zwellen of omhoog komen en dit zowel letterlijk als figuurlijk. In het Hebreeuws heeft de figuurlijke betekenis steeds voorrang en zouden we kunnen besluiten dat Zerach de eerste zoon van Reüel overtreft.

De naam van de derde zoon, Samma, klinkt niet zo positief. Verdriet en woestijn zitten in de mogelijke vertalingen van "shammah". Het stamwerkwoord, "shamem" is verbaasd zijn, verwoest worden, liegen beroofd zijn, zelf oorzaak zijn van vernietiging. Duidelijk geen succesverhaal voor deze stam.

Angst straalt uit de naam van de vierde zoon van Reüel, Mizza. Mizza zou betekenen dat hij bang was voor terreur. Afkomstig van het werkwoord "nazah" dat besprenkelen maar ook opschrikken1 betekent. De stad of de plaats Massa kan wellicht in verband gebracht worden met deze naam temeer omdat de naam van deze stad gelijkenissen vertoont met de naam van de zevende zoon van Ismaël, Misma. Dat ligt in evenredigheid met de familielijn door Basemat binnengebracht bij het nakomelingschap van Esau.

Het voorlopige totaal van de kleinzonen van Esau ligt nu op tien.

 

1 Jesaja 52,15.