27 oktober 2011

Psalm 64, 65 en 69

Psalm 64

 

psalmen,psalm 65,psalm 65,psalm 69,david,kwade tongen,tweedracht,klaaglied,gechtigde,ontzag hebben voor god,god roemen,toevlucht bij de heer,dorsvloer van arauna,sion,tempel,altaar,brondoffer,vredeoffer,straf van volk omwille van koning,pest,vruchtbaarheid van de natuur,fdrenkeling in moeras,vreemde voor zijn familie,namen schrappen uit gods boek,gekwetste zwakkeling,waakpsalm,fysische wraak relativeren,woede vrije loop laten in woorden,boosdoener voor gods rechterstoel,geen verheerlijking van geweld en wraakzucht,David denkt hier bij dit gebed aan de kwade tongen zoals Seba, die tweedracht zaait en Absalom die recht spreekt aan de stadspoort van Jeruzalem.

Een klaaglied dat eindigt met een opsomming van wie gerechtig zijn: zij die ontzag hebben, die God roemen, die besef hebben van zijn werk, die zich verheugen om de Heer en hun toevlucht bij hem zoeken. Hij die oprecht van hart is.

Deze rechtvaardige kan blij zijn omdat hij bij de Heer zal schuilen.

 

Psalm 65

 

David kocht als boete voor zijn gebrek aan vertrouwen in de Heer de psalmen,psalm 65,psalm 65,psalm 69,david,kwade tongen,tweedracht,klaaglied,gechtigde,ontzag hebben voor god,god roemen,toevlucht bij de heer,dorsvloer van arauna,sion,tempel,altaar,brondoffer,vredeoffer,straf van volk omwille van koning,pest,vruchtbaarheid van de natuur,fdrenkeling in moeras,vreemde voor zijn familie,namen schrappen uit gods boek,gekwetste zwakkeling,waakpsalm,fysische wraak relativeren,woede vrije loop laten in woorden,boosdoener voor gods rechterstoel,geen verheerlijking van geweld en wraakzucht,dorsvloer van Arauna. Helemaal op de hoogte van Sion, beschreven in Samuël 2 24,17v. op dat bergterras, wordt de tempel beloofd (2c) maar eerst bouwt David er een altaar en bracht brandoffers en vredeoffers en zo werd Israël, gestraft omwille van zijn koning, verlost van de pest.

Wij kunnen ons voorstellen dat van op die plaats David de Heer schepper inrichter en bestendiger van de natuur looft. Hij dankt voor de vruchtbaarheid van de natuur.

 

Psalm 69

 

Net een drenkeling, die in een moeras wordt opgezogen zo weerloos en machteloos voelt de dichter zich. Door zijn ontzag voor de Heer is hij voor zijn familie een vreemde psalmen,psalm 65,psalm 65,psalm 69,david,kwade tongen,tweedracht,klaaglied,gechtigde,ontzag hebben voor god,god roemen,toevlucht bij de heer,dorsvloer van arauna,sion,tempel,altaar,brondoffer,vredeoffer,straf van volk omwille van koning,pest,vruchtbaarheid van de natuur,fdrenkeling in moeras,vreemde voor zijn familie,namen schrappen uit gods boek,gekwetste zwakkeling,waakpsalm,fysische wraak relativeren,woede vrije loop laten in woorden,boosdoener voor gods rechterstoel,geen verheerlijking van geweld en wraakzucht,geworden. Door zijn religieuze praktijken wordt hij veracht door zijn stadsgenoten. De schrijver vraagt om bestraffing van mensen die hem vijandig gezind zijn. Hij smeekt God om verlost te geraken van zijn tegenstanders. Hij gaat zelfs zover dat hij vraagt hun namen te schrappen van uit Gods boek van het leven. Als gekwetste zwakkeling verwacht hij de hulp van de Heer, overtuigd als hij is dat de nederige, de zwakke niet verworpen wordt door God. De psalm eindigt in een lofprijzing.
Met deze wraakpsalm (69) kunnen we samen met Calvijn de gelegenheid te baat nemen om de echte fysische wraak te relativeren. Hij schrijft: De geest van de wijsheid, rechtschapenheid en terughoudendheid heeft deze verwensingen aan David ingegeven. Je kunt maar niet naar eigen goeddunken je woede de vrije loop laten. David streefde geen eigenbelang na maar daagt in zijn ijver de boosdoeners voor Gods rechterstoel. Het oordeel wordt in Gods handen gelegd. Maar dat neemt niet weg dat je eens fel van leer kan steken tegen je belagers, onderdrukkers, folteraars in de stilte van je gebed. Kwestie van eens goed te ventileren. Met de Lex talio die nog steeds als billijk ervaren wordt, in het achterhoofd laat je God echter beslissen hoe alles verder verloopt. Dit is geen verheerlijking van geweld en wraakzucht en kunnen we beter plaatsen in onze actuele denkwereld.

26 oktober 2011

Psalm 56, 58 en 59

Psalm 56

 

In een dichterlijke en dramatische omschrijving vraagt David dat de Heer toch rekening zou psalmen,psalm 56,psalm 58,psalm 59,david,dichterlijk dramatisch,eelende door gevangenschap,god kijkt naar zijn omzwervingen,kent de smekeling intiem,kranen in een kruik,wandelen in het licht,ruimte voor haatgevoelens,vergelding op gruwelijke wijze,wraakpsalm,kruger,engeland,religieuze dimensie,boerenkrijg,vijand uitroeien,intrige van het verhaal,Samuël,david,goliat,aanslagen door saum,in het nauw gedreven,vraagt kracht en beschutting,opkomen voor de gerechtigheid van de heer,houden met zijn ellende. Ellende is hier het gevangen gezet worden door de Filistijnen in Gat (1 Samuël 21,10-15). Het verhaal was dat David zich gedroeg als een waanzinnige, zo vrij kwam en koning werd zoals God beloofd had.

In zijn smeekbede suggereert hij dat God hem gade slaat tijdens zijn leven. Omzwervingen is te recht de term die mag gebruikt worden voor David in die periode van zijn leven.

God is een welwillende kracht David terzijde, die de smekeling intiem kent. Vers 9b spreekt er dan ook van om zijn tranen in een kruik te bewaren zodat de Heer ziet hoeveel ellende David wel gekend heeft. Het staat toch in uw verslag over mij? Hoor je David precies vragen.

Maar straks, besluit hij, wandel ik vol vertrouwen in uw licht

 

Psalm 58

 

In de psalmen wordt er geen blad voor de mond gehouden en krijgen ookpsalmen,psalm 56,psalm 58,psalm 59,david,dichterlijk dramatisch,eelende door gevangenschap,god kijkt naar zijn omzwervingen,kent de smekeling intiem,kranen in een kruik,wandelen in het licht,ruimte voor haatgevoelens,vergelding op gruwelijke wijze,wraakpsalm,kruger,engeland,religieuze dimensie,boerenkrijg,vijand uitroeien,intrige van het verhaal,Samuël,david,goliat,aanslagen door saum,in het nauw gedreven,vraagt kracht en beschutting,opkomen voor de gerechtigheid van de heer, haatgevoelens (7-11) de losse teugel. Daarbij wordt van God nog eens verlangd dat hij de ongerechtigde soms op een gruwelijke wijze vergeldt. Het inroepen van God om te vergelden vinden we ook in psalmen 69,23-29; 83,10-19; 109,6-20; 137,7-9 we kunnen ze wraakpsalmen noemen.

Helaas worden dergelijke psalmen soms gebruikt om het gelijk te bewijzen. Zo haalt Kruger in de strijd tegen Engeland psalm 83 aan om een religieuze dimensie te geven aan zijn oproepen tot de Boerenkrijg. De boze, de vijand van God die Gods rijk wil uitroeien is in dit voorbeeld Engeland.

Psalm 59

 

De intrige van het verhaal van 1 Samuël begint in hoofdstuk 18 toen David zegevierend terugkwam van een veldslag tegen de Filistijnen na zijn man tegen psalmen,psalm 56,psalm 58,psalm 59,david,dichterlijk dramatisch,eelende door gevangenschap,god kijkt naar zijn omzwervingen,kent de smekeling intiem,kranen in een kruik,wandelen in het licht,ruimte voor haatgevoelens,vergelding op gruwelijke wijze,wraakpsalm,kruger,engeland,religieuze dimensie,boerenkrijg,vijand uitroeien,intrige van het verhaal,Samuël,david,goliat,aanslagen door saum,in het nauw gedreven,vraagt kracht en beschutting,opkomen voor de gerechtigheid van de heer,man gevecht tegen Goliat. Dit wekte de afgunst van Saul en de schrik dat hij zijn troon zou moeten afstaan. Het kwam zover dat David na enkele mislukte aanslagen door Saul zelf de vlucht nam. Saul stuurde mannen in 19,11 naar Davids huis om hem te doden. Dit gevoel van in het nauw gedreven te worden zit verweven in de verzen van die psalm. David is overtuigd dat God hem trouw is en hem zal helpen. David vraagt tegelijk kracht en beschutting om op te komen voor de gerechtigheid van zijn Heer.

25 oktober 2011

Psalm 46 en 51

Psalm 46

 

Dat er een veilige schuilplaats moet gezocht worden zal denkelijk te wijten zijn aan een psalmen,psalm 46,psalm 51,veilige schuilplaats,kanaalverbinding voor watervoorziening van Jeruzalem,Sanherib,Jesaja,sion,engel komt tussen en er is geen gebruik van wapens,staak de strijd want god is met ons,david,menselijke natuur,batseba de vrouw van uria,wijsheid en standvastigheid,offers niet zo belangrijk,geen priesterlijk offer,breken met gods droom,geen offer om alles uit te wissen,zand er over,het volk heeft de keizer dat het verdient,chinese wijsheid,de wegen van de heer wijzen door een voorbeeldfunctie,aanval op Jeruzalem net voor de ballingschap onder het koningschap van Hizkia. Deze koning liet een kanaalverbinding maken voor de watervoorziening van de stad en de tempel van God. De inwoners waren uiteraard verblijd dat er water was gedurende de belegering van Sanherib. In het loflied van Jesaja (12), profeet in die dagen, zingt hij ook over dat water dat door de bewoners van Sion met vreugde zal geput worden.

Vroeg in de morgen (6b) stelden de Judeeërs vast dat Sanherib het beleg had opgegeven en dit komt overeen met 2 Koningen 19,35.

Vers 9 en volgende zien we hoe God de vijand vernietigt. In 2 Koningen lezen we de “engel van God”. Laat ons zeggen dat door goddelijke tussenkomst vijandelijke bolwerken en wapenuitrustingen vernietigd worden. Daardoor probeert Hij geweld en oorlog breken. Iets in die aard staat nog eens te lezen in psalm 76,4. Zo zien we eens een totaal ander God dan de strijdlustige van de eerste geschiedenisboeken tot en met de profeten. Ook de kleinere profeten van na de ballingschap, Hosea 2,20; Micha 5,9 en Zacharia 9,4 spreken dezelfde ontwapenende taal. Staak de strijd, de Heer is met ons.

 

Psalm 51

 

Hoe mooi David hier smeekt om weer in de invloed van de Heer te komen. Hij geeft toe dat hij niet altijd correct geweest is en dat dit in zijn menselijke natuur ligt. Batseba, de vrouwpsalmen,psalm 46,psalm 51,veilige schuilplaats,kanaalverbinding voor watervoorziening van Jeruzalem,Sanherib,Jesaja,sion,engel komt tussen en er is geen gebruik van wapens,staak de strijd want god is met ons,david,menselijke natuur,batseba de vrouw van uria,wijsheid en standvastigheid,offers niet zo belangrijk,geen priesterlijk offer,breken met gods droom,geen offer om alles uit te wissen,zand er over,het volk heeft de keizer dat het verdient,chinese wijsheid,de wegen van de heer wijzen door een voorbeeldfunctie, van Uria, was toch zo mooi en hij kon niet alleen zijn ogen niet bedwingen maar ook zijn hele menselijke natuur (2 Samuël 11 en 12). Maar nu vraagt hij de wijsheid in zijn hart en ook standvastigheid. Offers zijn niet het belangrijkste (18-19) maar wel het diepe besef van innerlijke gespletenheid en de vaste wil er iets aan te doen. Dan kan er geofferd worden door volledige verbranding, dit is geen priesterlijk offer (vlees voor de priesters). Het gaat hier over een besef van het breken met Gods droom, het rechte pad en de spijt over wat er fout gelopen is en niet het formele naleven van wetten. Niet een offer en zand erover.

David is zich bewust van zijn voorbeeldfunctie als koning voor zijn volk. De muren van Jeruzalem kunnen maar gebouwd worden als de verdwaalden de wegen van de Heer gewezen worden. Als de leiders van het land het goede nastreven en laten nastreven zijn we al een stuk verder. Een Chinese wijsheid besluit echter na het opbouwen van de verantwoordelijkheden in de maatschappij van onder naar boven: “het volk heeft de keizer dat het verdient”.