15 september 2017

Er zijn acht koningen van Edom beschreven.

Genesis 36,34-39: 34 Jobab werd na zijn dood opgevolgd door Chusam, uit het gebied van de Temanieten. 35 Chusam werd na zijn dood opgevolgd door Hadad, zoon van Bedad, die Midjan in de vlakte van Moab verslagen heeft; zijn stad heette Awit. 36 Hadad werd na zijn dood opgevolgd door Samla, uit Masreka. 37 Samla werd na zijn dood opgevolgd door Saul, uit Rechobot aan de rivier. 38 Saul werd na zijn dood opgevolgd door Baäl-Chanan, zoon van Akbor. 39 Baäl-Chanan, zoon van Akbor, werd na zijn dood opgevolgd door Hadad; zijn stad heette Paü zijn vrouw heette Mehetabel; zij was een dochter van Matred, de dochter van Me-Zahab.

De derde koning was Chusam die er spoed achter zette afgaand op de betekenis van zijn naam. Hij behoorde tot de Temanieten1, een zuidelijke stam van Edom. Hij wordt opgevolgd dor de vierde koning die Hadad noemt en ook die naam staat voor groot lawaai en geschreeuw. Hij was de zoon van Bedad, die afgescheiden en in eenzaamheid leefde in het uiterste noorden van Edom daarom moest hij afrekenen met de Midjanieten. Hij versloeg ze in de vlakte van Moab. Zijn stad heette Awit en dat betekent puinhoop en ruïne wat kan wijzen op de vijandelijkheden met naburige stammen of naties.

De vijfde heette Samla wat kleed en gewaad betekent en dat doet ons denken aan een goed uitgedoste koning. Hij woonde in Masreka en vertaald uit het Hebreeuws is dit wijngaard. Hij werd opgevolgd door Saul, vertaald de gevraagd, die in Rechobot2 woonden. Deze naam staat voor wijde ruimten, open pleinen of eenchusam,hadad,bedad,midjan,moab,awit,samla,masreka,baäl-chanan,akbor,paü,meheabel,matred,me-zahab,edom,puinhoop,gewaad,wijngaard,rechobot,geschreeuw van dieren,veeteelt groot gebied en de schrijver detailleert dat de zesde koning aan de rivier woonde.

De zevende koning van Edom heeft de verbazingwekkende van Baäl-Chanan. Vertaald betekent dit dat de Heer genadig is. Hij is zoon van Akbor. Dit is de enige naam van een dier die voorkomt in deze lijst. Het betekent muis maar dit is niet te vergelijken met de wilde dieren die model stonden voor de namen van de oude stammen van Seïr.

De achtste koning noemt ook Hadad en verwijst weer naar dat geschreeuw. De stad waar hij regeert heet Paü of Paï en dat is het geblaat van lammeren. Nu weten we waar al die verwijzen naar lawaai en geschreeuw vandaan komen. Die koningen regeerden in gebieden waar er veeteelt was. zijn vrouw heette Mehetabel en dat betekent dat de Heer, El, weldadig is. Zij was een dochter van Matred, die verdrijft, en de kleindochter van Me-Zahab, waar het water van goudwaarde is. Zouden de vrouwen de kudden drijven naar het water dat de dieren in leven houdt? 

De meeste namen klinken nu als Hebreeuwse namen2 en 3. Het zijn geen diernamen meer die verwijzen naar de jacht. Ze bewijzen dat de Edomieten een geordende samenleving hebben ontwikkeld eens ze samengesmolten zij met de stam van Esau. Er is veeteelt, de lammeren schreeuwen en de Heer is hun genadig met zijn weldaden. Er is water en ruimte en ze zijn bij machte om andere volken te verslaan. Het licht schijnt er, er wordt recht gesproken en ze zijn betrouwbaar4.

 

1 zie bijdrage: Vijf zonen van Elifaz worden respectabele stamhoofden.

2 Genesis 26,22: Naam van een waterput tussen Gerar en Berseba in de tijd van Isaak.

3 voetnoten 3 en 4 van bijdrage: De eerste koningen van Edom.

14 september 2017

De eerste koningen van Edom.

De samensmelting en het ontstaan van een nieuw volk in Seïr, de Edomieten, wordt in relatie gebracht tot de geschiedenis van Israël. Die acht koningen van Edom waren er voor dat Israël een koning had. Dit fragment verraadt dat zeker dit tekstgedeelte geschreven werd toen de schrijver al wist dat Israël een koning had.

Genesis 36,31-39: 31 En dit zijn de koningen die in Edom geregeerd hebben voordat de Israëlieten een koning hadden. 32 Koning in Edom was Bela, zoon van Beor; zijn stad heette Dinhaba. 33 Bela werd na zijn dood opgevolgd door Jobab, zoon van Zerach, uit Bosra. De schrijver blikt minstens acht generaties terug in de tijd met de lijst van de koningen van Edom. Deze koningen worden voorgesteld met hun naam, de naam van hun vader en de plaats van hun verblijf. Hieruit blijkt dat het koningschap in Edom niet erfelijk is van vader op zoon. Wellicht zal er na de dood van een koning steeds opnieuw door de hertogen gekozen worden voor een koning die bij machte was het hele volk te beschermen. Ofwel werd deze verkozen ofwel werd de titel bekomen na een strijd tussen verschillende hertogelijke stammen.

Als we de betekenissen van de namen van de koningen, hun vaders en hun steden kunnen achterhalen zitten daar misschien nog meer bijzonderheden in die wat verduidelijking kunnen geven over de koninkrijken van Edom. Bijkomende vermeldingen van gekende feiten of plaatsen helpen ook de toehoorders van deze lijst bij het situeren van de gezagvoerders in de tijd en van de ligging van de natie Edom.

De eerste koning was Bela een zoon van Beor en hij woonde in Dinhaba. Bela is hetkoningen van edom,nieuw volk in seïr,acht generaties,bela,beor,dinhaba,rechtspraak,jobaba,zerach,lichtstraal,schaapskooi,bosra,veeteelt Aramees voor inslikken en kan betekenen dat hij macht had over alle andere hertogen of stamhoofden van Edom. De naam Beor, die in een later verhaal voorkomt is ook naam van de vader van Bileam in Numeri 22,5. De naam betekent brandende fakkel die ook als het donker is licht geeft. De naam is afgeleid van "ba'ar", in de betekenis van brandende lamp. De vader van Bela had inzicht zelfs in donkere tijden. De stad waar Bela regeerde noemde Dinhaba1 en dat bewijst dat er rechtspraak was. Dit was een eerste vereiste om een maatschappij te ordenen vanuit een aantal afspraken in een wetboek. Dit is het einde van de duistere tijden en het begin van structuur. Denk aan de tijd van Hamurabi2.

De volgende koning noemde Jobab3. Die naam betekent geroep en geschreeuw. Hij was de zoon van Zerach4. Een naam die lichtstraal betekent, wijst ook hier op klaarheid en inzicht. Zijn hoofdstad Bosra5 is uit het Hebreeuws vertaald een schaapskooi wat ons leert dat er veeteelt was in Edom op 40 km ten zuiden van de Dode Zee.

 

1 Zie Dan en Dinah in bijdrage: Dina verlegt haar horizon.

2 zie bijdrage: Einde van de "gibboriem" nabij.

3 Genesis 10,29: Jobab was dezelfde naam als de laatste van de dertien zonen van Joktan, uit de lijn van Sem; een kleinzoon van Eber.

4 Genesis 36,13 en 17: De tweede van de vier zonen van Reüel en Basemat, de vrouw van Esau.

5 Jeremia 48,24: Bosra is een stad van de Moabieten.

13 september 2017

Edom kent een nieuw verbond dat buiten het verbond van Israël valt.

Na de opsomming van alle zonen van de stamhoofden die de zonen van Seïr waren besluit de schrijver de lijst. Genesis 36,29-30:29 Zij allen zijn stamhoofden van de Chorieten: Lotan, Sobal, Sibon, Ana, 30 Dison, Eser en Disan. Dat zijn de stamhoofden van de verschillende Chorietenstammen in Seïr. Hij heeft net de samenstelling van de families gegeven die behoorden tot de zeven stammen die te onderscheiden waren in Seïr. Daarbij leerden we ook dat er al een vermenging was door huwelijk met de clan van Esau. Nu worden alle zonen van Seïr nog eens stamhoofd genoemd na de inleiding1 waar ze ook op deze manier aangekondigd waren. Dit maakt een netjes afgebakend segment uit in het geheel van de opsomming van de stamboom van Esau. Hoewel de Chorieten een ander volk zijn met een andere levenswijze worden ze toch openomen in het geheel van deze stamboom. Esau had de les niet begrepen van zijn voorouders om niet te huwen met vrouwen uit een andere stam met andere culturele achtergronden en andere instellingen. De weg van het uitverkoren volk van Jahweh werd niet doorkruist door huwelijken met andere volken.

De vertaling stamhoofd in vers 29 is een zwak afgietsel van de bedoeling van het Hebreeuwse woord "alluwph" dat afgeleid is van het werkwoord "alaph" dat leren betekent in de zin van onderwijzen door voor te leven. Het zijn zowel letterlijk alsstamhoofden van seïr,leren of ervaring doorgeven,volk leiden,hertog,leider,esau vader van edom,oholibama,hertog ana figuurlijk voorgangers die de weg tonen en zo hun volk leiden. Dit is ook het beeld dat we hebben van de aartsvaders die voorgangers zijn in het verbond dat een bepaalde levenswijze inhoudt. Daarom besneden zijn hun volk van hart en dit gaf hen een andere dimensie in hun leven. In andere vertalingen spreekt men van de hertogen van Seïr. Hertogen zijn veldheren die de strijd leiden. Het laatste deel van het woord hertog komt uit de Germaanse stam "teuhan" dat trekken betekent. Zoals ook de Engelse uitdrukking "duke" voor hertog komt van het Latijnse "dux" dat afgeleid is van "ducere" dat leiden betekent. Als we deze betekenissen naast elkaar leggen, zien we dat er iets getrokken wordt, een voorbeeld gegeven wordt door de leidinggevenden in een georganiseerde strijd. Dit was levensnoodzakelijk in een samenleving die gebaseerd was op de jacht. Dan zou de vertaling met hertog nog meer het Hebreeuws benaderen. De omschrijving van hertog is immers een bestuurder, een leider in een bepaald gebied met een militaire functie maar de herkomst en de draagkracht van dit woord is echter nu niet meer algemeen gekend. Hertogen waren ondergeschikt aan het centraal gezag.

Nu Edom een eenheid wordt en Esau de vader van Edom wordt ontstaat er inderdaad een nieuwe en meer gecentraliseerde samenleving. De samensmelting van de stammen gebeurt in de generaties na de hertogen van Seïr en wordt met het huwelijk van Esau met Oholibama, de dochter van hertog Ana en de kleindochter van Seïr, aanschouwelijk gemaakt.

 

1 Genesis 36,15-18.