16 januari 2017

De blinde Isaak ziet het verband niet meer met het verbond.V

Isaak is blijkbaar niet op de hoogte van wat wij weten uit het orakel aan Rebekka en wat er afgesproken is bij de linzensoep tussen Esau en Jakob. Ofwel was hij op de hoogte maar hechte hij geen belang aan de door de Ene uitgestippelde gang van zaken, die Rebekka kreeg in een verklarende visioen. Het doet ons denken aan Abraham die willens nillens ook Ismaël als opvolger naar voor schuift. Daar wordt Abraham op de goede weg gezet door Sara en krijgt hij nog eens een bovennatuurlijke bevestiging dat Isaak de ene echte opvolger wordt.

Van Isaak verwachten we dat wat hem voorgeschoteld wordt, gevolgd wordt. Hij was tot nu altijd onderdanig de volgzame. Hij onderging veel in zijn leven en was gericht naar de bovenwerkelijke realiteit. Abraham nam hem mee naar de offerplaats en bond hem door een offer aan de Ene. Die binding met de god van de aartsvaders, El Shadday, komt naar voor in de zegening van Isaak door God1. Isaak bewijst anderzijds door zijn gebed in Genesis 25,21 dat hij deze God aanvaardt: 21 Isaak bad vurig tot de Heer omdat zijn vrouw onvruchtbaar bleef. De Heer isaak,orakel,rebekka,ene,willens nillens,abraham,sara,passief,el shadday,rijke oogst,egypte,machtsvertoon,bewapening,teliverhoorde zijn gebed en zijn vrouw Rebekka werd zwanger. Dit gebed liet de Heer toe zijn zegen waar te maken. De liefdevolle betrokkenheid tussen hemel en aarde was nog eens duidelijk toen de Heer Isaak waarschuwde niet naar Egypte te trekken. Daardoor verbleef Isaak in de nabijheid van Gerar en werd hij en zijn volk gezegend met een rijke oogst2. Bij het akkoord over de nieuwe vestigingsplaats voor Isaak en zijn stam bevestigt zelfs het volk van Gerar, bij monde van de koning Abimelek, dat Isaak gezegend is. Genesis 26,28-29: 28 Zij antwoordden: ‘Wij zien nu duidelijk dat de Heer met u is, en wij dachten: Laat er nu een eed zijn tussen ons. Laat ons een verbond sluiten, 29 dat u ons geen kwaad zult aandoen; wij hebben het u ook niet lastig gemaakt, maar u enkel goed gedaan en u ongedeerd laten gaan. isaak,orakel,rebekka,ene,willens nillens,abraham,sara,passief,el shadday,rijke oogst,egypte,machtsvertoon,bewapening,teliEn nu rust de zegen van de Heer op u.’ Onmiskenbaar is er een verbond tussen Jahweh en de stam van Isaak dat intensief is. Nu wordt Isaak blind voor dat verbond en trekt hij de kaart van het machtsvertoon tussen de volken. Hij is van plan zijn oudste zoon aan te stellen als stamoverste en steunt daarbij op de plaatselijke gebruiken en op het feit dat Esau goed kan omgaan met wapens. Voor wapens staat er “keli” en dat is meer dan alleen pijl en boog. Het gaat over bewapening. Daarbij betekent “teli” dat vertaald is door koker eveneens hangende wapens, dat is afgeleid van “talah”, hangen. Hij is een goede boogschutter net als de broer van Isaak, Ismaël. Deze zoon van Abraham heeft het toch gemaakt. Hij was de vruchtbare stamvader van een groot volk met twaalf vorsten3 en hij heerste over zijn broers4. Precies dit laatste staat diametraal tegenover het orakel dat Rebekka kreeg. Een orakel is een wijze raadgeving voor mensen dat richtinggevend is en een opdracht inhoudt.

 

1 Genesis 25,11.

2 Genesis 26,12.

3 Genesis 17,20.

4 Genesis 16,12.

05 januari 2017

Nieuwe omstandigheden kunnen meevallen.

Het terugtrekken van Isaak met zijn volk stopt nu ze in de nabijheid komen van berseba,abraham,verbond,filistijn,plant een eik als baken,rustig bestaan,ruimte voor alle mensen,creativiteit en praktische geest,bronnen vergeleken met tempel,mystieke tempel,rechobot,maqomBerseba. Het was ook in de regio van Berseba waar Abraham verbleef. Dat is een gebied waar volgens de naam zeven putten waren. Abraham had de exclusiviteit verworven over deze putten. Dit werd bevestigd in een beëdigd verbond1. Dit akkoord werd bereikt nadat Abraham eerst een hele poos in het land van de Filistijnen had gewoond als gast2. Hij had er wat kudden verworven als tegemoetkoming van de koning die zijn boekje te buiten ging. Het was voor beide partijen beter dat ze omwille van hun eigen fysieke integriteit verder uit elkaar gingen wonen. Zo werd Berseba een vaste woonplaats voor Abraham en zijn stam. Hij plantte er een eik en aanbad er Jahweh de God van de eeuwigheid. Dit was het eeuwig baken dat Abraham achterliet op deze plaats.

Isaak is goed op weg om samen met zijn volk ook daarheen te trekken om een rustiger bestaan te leiden buiten het gezichtsveld van Gerar en binnen het oude akkoord tussen Abimelek en Abraham. Genesis 26,22: 22 Daarop verliet hij die plaats en groef een andere put; daarover kregen ze geen ruzie meer. Die put gaf hij de naam Rechobot, want hij zei: ‘Nu heeft de Heer ons ruimte gegeven, zodat wij kunnen groeien in dit land.’ 23 Vandaar ging hij naar Berseba. De put die ze groeven ligt nu een heel eind buiten het gebied waar de herders van Gerar met hun kudden kwamen. De Hebreeuwse naam van die waterput was: “Rechobot”. Dit betekent weidse ruimten. Dit gaf de Hebreeuwen ruimte om een groter volk te worden zonder vrees te hebben beperkt te worden in hun mogelijkheden en in de mogelijkheden die de streek met die vele bronnen gaf. Dit is de ruimte die God aan alle mensen geeft. In de schepping zijn voldoende mogelijkheden voorzien voor alle mensen zodat ze niet van ontbering moeten omkomen of in mensonwaardige omstandigheden moeten leven. Een van die mogelijkheden is deze om lief te hebben en in verstandhouding tussen mens en natuur te leven. Ieder van ons heeft de mogelijkheid samen te leven met anderen op een planeet die ons gegeven is. Soms is een beetje creativiteit en een praktische geest nodig om vastgeroeste denkpatronen een nieuwe wending te geven. Het volstaat meestal om in rechtvaardigheid kansen aan te reiken. Om akkoord te zijn dat land dat niet in berseba,abraham,verbond,filistijn,plant een eik als baken,rustig bestaan,ruimte voor alle mensen,creativiteit en praktische geest,bronnen vergeleken met tempel,mystieke tempel,rechobot,maqomgebruik is door de eigen herders vrij te geven. Zo worden mogelijkheden geboden aan andere herders om zich op hun manier te ontwikkelen in de weidse ruimte die ook hen geboden wordt. Dit hadden de Hebreeuwen echt nodig om hun leven beter te maken. Zij waren in de Schrift het voorbeeldvolk dat als pelgrim op de wereld op zoek is naar een steeds “beter leven”.

Sommige exegeten beweren dat dit verhaal waar de twee eerste bronnen vernietigd worden en de derde overblijft geïnspireerd is op, of de voorafbeelding is van de tempel van Jeruzalem. De eerste werd door de Babyloniërs samen met Jeruzalem, in 586-585 v. Chr. verwoest. In de Griekse tijd werd de tweede tempel voor een groot stuk vernield maar deze werd heropgebouwd door Herodes de Grote. In 70 na Chr. echter werd ook deze tweede tempel door de Romeinen verwoest onder leiding van Titus. De derde tempel is de niet te verwoesten mystieke tempel van de weidse ruimte en was “rechobot” ook wel “maqom” of Bethel, huis van God, genoemd.

 

1 Genesis 21,31.

2 Genesis 21,34.

03 januari 2017

,De bevolking van Gerar is hard.

De druk van de bewoners van Gerar blijft aanhouden. De schrik voor de Hebreeuwen zit er in. Zelfs als de Hebreeuwen iets verder van Gerar in het dal hun tenten opsloegen vreesde men hun invloed. Op aanraden van Abimelek hadden ze berseba,wadi,el-jerdr,beheren,beschikken,erfenis,nachal,abimelek,abraham,hebreeuw,waterputzich vrijwillig en vredevol iets verder teruggetrokken. Ze verlieten hun verblijfplaats dicht bij Gerar, braken hun tenten op en vertrokken er met alles wat ze hadden. Telkens moesten ze op zoek naar waterputten. Genesis 26,17: 17 Toen trok Isaak daar weg. Hij sloeg zijn tent op in het dal van Gerar en bleef daar wonen. 18 Hij groef de waterputten weer open, die men in de tijd van zijn vader Abraham gegraven had, en die de Filistijnen na Abrahams dood hadden dichtgegooid. Hij gaf ze dezelfde namen die zijn vader ze gegeven had. Iets verderop worden de tenten weer opgeslagen. Het is vermoedelijk dezelfde weg die Abraham gevolgd was toen hij verder weg trok van Gerar om zijn volk te behoeden van gemengde huwelijken nadat hij gastvrij het land nabij Gerar aangeboden kreeg. Genesis 20,15: 15 En Abimelek zei: ‘Mijn land ligt open voor u; u kunt gaan wonen waar u wilt.’ Deze gunst van gastvrijheid werd ingetrokken toen de Hebreeuwen voorspoed kenden en een groter volk werden onder stamvader Isaak.

Waterputten zijn levensnoodzakelijk in gebieden met lange droge periodes. De Hebreeuwen wisten uit ervaring dat in het dal in de nabijheid van Gerar water te vinden was. Deze dieper gelegen stroken waren de beddingen van de winterbeken. We lezen het dal of de vallei, “nachal”, van Gerar. Hetzelfde woord betekent in de werkwoordvorm in bezit nemen als erfenis of voorzien om achter te laten als erfenis. Deze stroken krijgen ook de naam van wadi. Dit zijn overstromingszones. Eens ver genoeg van Gerar begonnen de knechten van Isaak naar water te zoeken. Ze ontdekten putten in die wadi’s en vonden er telkens water. Het waren putten die ook in gebruik waren geweest toen Abraham daar met zijn nomadenstam voorbij kwam. Vandaar dat de term “nachal” gebruikt werd om de gebruikelijke woorden “beer” en “mayin” die verwijzen naar putten met water te situeren. Het zijn putten die niet alleen in een wadi liggen maar die ook deel uitmaken van een erfenis. Vandaar dat de vrijpostigheid van de Filistijnen om deze bronnen dicht te gooien. Ze hadden deze bronnen al eens dichtgegooid bij het vertrek van Abraham en dat zouden we nog kunnen begrijpen omdat deze puttenberseba,wadi,el-jerdr,beheren,beschikken,erfenis,nachal,abimelek,abraham,hebreeuw,waterput dan geen nut meer hadden. Deze bronnen behoorden immers aan de stam van Abraham. Als ze een tweede keer deze bronnen dempen nadat ze door de Hebreeuwen nu met de aartsvader Isaak weer vrij gemaakt werden, wijst eerder op agressie. Deze bronnen behoren tot de stam van de Hebreeuwen bij erfenis. Het lijkt zelfs een gekende erfenis omdat de putten dezelfde namen kregen als in de tijd van Abraham. Het roepen van de namen, “qara”, van deze bronnen bewijst ook dat er een beheersrecht bestaat over deze waterputten. Het roepen van namen wordt vaak1  in die zin van het beschikkingsrecht begrepen.

Uit wat voorafging is de streek in de nabijheid van Gerar helemaal niet in te schatten als een onvruchtbaar gebied. In vers 12 stond er immers dat Isaak hier honderdvoudig oogstte. De actueel nog bestaande wadi el-Jerdr zou best het vroegere dal van Gerar uit vers 17 kunnen geweest zijn waar water aanwezig was. Wellicht niet het volledige jaar maar toch zeker in de winterperiode. De vallei van Gerar strekte zich waarschijnlijk uit tot in de streken van Berseba en de kans om er water te vinden in de ondergrond door putten te graven was in die tijd veel groter dan nu.

 

1 Genesis 1,5; Genesis 1,8; Genesis 1,10 en Genesis 2,20.

 

16:56 Gepost door De nieuwe filosoof van Oudenburg in gedachten, Verhalen uit de Bijbel | Permalink | Commentaren (0) | Tags: berseba, wadi, el-jerdr, beheren, beschikken, erfenis, nachal, abimelek, abraham, hebreeuw, waterput

1 2 3 4 5 6 7 8 9 Volgende