12 september 2017

Seïr kan groeien door de kennis Israël.

Nu komt Ana, de vierde van de zeven zonen van Seïr, een broer van Sibon, aan bod. In het lijstje van zijn zonen duikt verrassend de naam van een dochter op. Genesis 36,25-28: 25 Zonen van Ana zijn Dison en Oholibama, eigenlijk Ana's dochter. 26 Zonen van Dison zijn Chemdan, Esban, Jitran en Keran. 27 Zonen van Eser zijn Bilhan, Zaawan en Akan. 28 Zonen van Disan zijn Us en Aran. De naam Dison een zoon van Ana verwijst naar antilope. Deze naam werd al gebruikt in vers 21 voor de broer van Ana. Dit is opnieuw een dierennaam uit de omgeving van de Chorieten, die gebruikt wordt als naam voor een persoon. Dan wordt Oholibama genoemd als tweede zoon van Ana. Dit is dezelfde naam als de derde vrouw van Esau die uitgelegd werd als "mijn hoge tent" Wat er ook zou kunnen op wijzen dat zij woonde in het gebergte. Hier meer bepaald het Seïrgebergte. De gelijkenis met de naam merkt de schrijver wellicht ook op en hij verbetert door er op te wijzen dat het eigenlijk een dochter is. We hebben al gemerkt dat belangrijke vrouwen ook een plaats krijgen in de geslachtlijsten van de Bijbel1. Oholibama is inderdaad de vrouw van Esau en is belangrijk in de zin dat ze de schakel vormt tussen de Chorieten en de stam van Esau die nu de gezamenlijke naam van Edomieten zullen krijgen. De naam van de vader van Oholibama is Ana en dit betekent een antwoord geven, getuigen of aankondigen. In de eerste plaats betekent het een gegeven antwoord op een gebed in de zin dat Ana een antwoord geeft op de belofte aan Abraham als vader van vele volken. Hij levert immers een dochter aan Esau. Daardoor zal dus een nieuw volk ontstaan. In die zin kan ook aankondigen begrepen. Er wordt een ana,dison,oholibama,chemdan,esban,us,aran,antilope,seïrgebergte,huwelijk buiten de stam,jitran,keran,verstandig,overvloed,harp,bilhan,zaawan,akan,onrust,droefenis,wilde geit,jagersvolk,stammenverbond edomnieuw volk aangekondigd.

Nu is Dison, de antiloop, de vijfde zoon van Seïr uit vers 21 aan de beurt. Die Dison een oom van de broer van Oholibama, die ook Dison noemt, heeft vier zonen Chemdan, Esban, Jitran en Keran. Chemdan wordt ook Hemdan of Amram maar ook Chamram2 genoemd. Zijn naam zit in de sfeer van het opgewonden zijn, het gisten en het rood aanlopen. De naam wordt wel eens in verband gebracht met het smeden van metaal maar betekent ook aangenaam. Esban kan dan weer doorgaan als verstandig. Jitran staat voor overvloed en Keran voor harp. Opmerkelijk komen er hier enkel positieve kenmerken aan bod voor deze familietak. Dit zijn zonen waarmee kan samengeleefd worden, een familie die waardevol is in een stammenverband.

De zonen van Eser, de zesde van de zeven zonen van Seïr, zijn Bilhan, Zaawan en Akan. Ook de laatse zoon krijgt op een andere plaats3 in de Bijbel de licht afwijkende naam van Jaakan. De oudste Bilhan is bescheiden van het Hebreeuwse "bahal" trillen van schrik betekent. Zaawan is de onrustige terwijl de naaminhoud van Jakan ellende en droefenis uitstraalt. We zouden kunnen denken dat deze familietak gedomineerd werd dor de andere families.

De laatste en zevende zoon van Seïr, Disan, heeft twee zonen. Us of Uz betekent raadplegen of advies vragen. Deze naam verwijst ook naar een afkomst uit Aram4. De tweede zoon is Aran en betekent wilde geit of kracht. Afgeleid van het werkwoord "ranan" zou het ook schreeuwer kunnen beteken. De betekenissen van de namen zijn ook niet steeds eenduidig wat soms een waardevolle beoordeling in de weg kan staan. Maar algemeen genomen hebben we gemerkt dat veel namen verwijzen naar dieren en dat verklapt veel over de geaardheid van de Chorieten en over hun leefwereld. De meerderheid van de namen wijzen naar wilde dieren en daarom kunnen we besluiten dat dit een volk van jagers was. Ze waren geen herders en ook geen landbouwers en daarom weten we dat hun rondtrekken als jagers of plukkers nood had aan inlichtingen van de ervaren ouderen voor het doorgeven van hun kennis aan de jongeren. Ook Esau was een jager maar hij kwam uit een stam die landbouw en veeteelt kende en die dus omwille van de interne regelingen wel over vaste regels moesten beschikken. De meerwaarde van de stam van Esau doet ons realiseren dat een samensmelting met de Chorieten de aanleiding was tot een nieuwe samenleving met een grotere spanwijdte. De afzonderlijke stammen van de Chorieten vielen nu onder het stammenverbond van de Edomieten.

 

1 Genesis 22,20-23.

2 1 Kronieken 1,41.

3 1 Kronieken 1,42.

4 Genesis 10,23.

11 september 2017

Een kort verhaal voor de natie Edom over Ana.

De volledige stamboom van de zonen van Seïr wordt verder beschreven om de verweving met het de stam van Esau in Edom te bevestigen. Genesis 36,24: 24 Zonen van Sibon zijn Ajja en Ana; deze laatste ontdekte de hete bronnen in de woestijn, toen hij de ezels van zijn vader Sibon weidde. Nu zijn de zonen van Sibon aan de orde. Uit vers 2 weten we dat Sibon een Chiwwiet was en dat hij de grootvader was van Oholibama en dat Ana haar vader was. Nu lezen we dat een zekere Ana nog een broer had. Hij noemt Ajja en dat is een naam die klinkt als het Hebreeuwse "ayyah". Dit betekent "gier" of "havik" en opnieuw1 merken we op dat een dierennaam gegeven wordt aan een man. Deze naam klinkt voor een herdersvolk als Israël zeker als een bedreigend roofdier.

Over de tweede zoon van Sibon, Ana, wordt nog een bijzonderheid meegegeven. Ana ontdekte warmwaterbronnen in de woestijn toen hij de ezels van zijn vader weidde. Over de vertaling van deze passage bestaat heel wat tegenspraak. Omdat het Hebreeuwse basiswoord "yemim" in het meervoud voor "ha·yê·mim" zowel muildieren als warmewaterbronnen kan betekenen. De stelling voor het verwerpen van de muildieren is dat er wellicht geen kruisingen tussen paarden en ezels mogelijk was omdat er toen nog geen sprake was van paarden in die regio in vorige teksten van de Schrift. Paarden komen pas voor als het over Egypte gaat. Het vinden van muilezels in een woestijngebied waar geen mensen waren is derhalve onmogelijk. De kruising om tot een muilezel te komen is het gevolg van het fokken uit een ezelin en een paardenhengst. Deze kruising brengt dan meestal ook nog een onvruchtbaar dier voort. Toch wordt soms deze verklaring gebruikt om de stammen van Seïr af te schilderen als mensen die ingaan tegen de gang van de schepping door deze manipulatie van twee diersoorten die uiteindelijk tot niets leidt.

Als het over warmwaterbronnen gaat, zouden we deze nu wellicht ook nog kunnen vinden in deze regio. Er zijn inderdaad nog bronnen ontdekt bij de oostkust van de Dode Zee behorend tot het gebied van Edom. De "Kallirrhoe", het Grieksedom,ana,sibon,chiwwiet,gier,havik,muildier,waterbron,warmwaterbron,kallirhoe,spelonkbewoner,choriet,andere ana voor mooi vloeiende stroom, in Wady Zurka Main was zo een warmwaterbron en verderop in Wady Hemad richting Kerak aan de Dode Zee en in Wady El-Ahsy zijn ook nog warmwaterbronnen2. Ana zou die ontdekt hebben als hij de ezels van zijn vader Sibon weidde op de grasvelden aan de vruchtbare oevers die nu uitgedroogd zijn en wady's geworden zijn. Het zijn wellicht de dieren die Ana naar de bronnen hebben geleid en die hem als mens deze belangrijke ontdekking hebben laten doen. Deze bronnen bevinden zich in de nabijheid van de aardkloof waarvan ook het Jordaandal deel uitmaakt en die zich via de Dode Zee uitstrekt tot aan de golf van Aqaba. Deze aardkloof werd in de prehistorie inderdaad door spelonkbewoners3 bevolkt. De stad Petra, die dan meer in het zuiden ligt en die door de Hebreeuwen Sela4 genoemd wordt, is een van de plaatsen die de bewerking van die steensoorten in de oudheid aantonen. Deze plaats ligt ook in de nabijheid van die aardkloof die gevormd is door het verschuiven van aardplaten. Op dergelijke plekken waar veel grotten en spleten waren konden mensen zich ook schuil houden en bescherming zoeken voor hun familie en hun dieren. Dit waren beslist ook Chorieten die daar woonden.

Het verhaal over de ontdekking van die warmwaterbronnen was wellicht een bekend verhaal dat verteld werd over Ana. Deze bijzonderheid kon niet over het hoofd gezien worden en was wellicht ook bedoeld om duidelijk te maken deze Ana een andere is dan de vader van Oholibama. De Ana van de ezels en de waterbronnen is dan de oom van de gelijknamige vader van Oholibama, de derde vrouw van Esau.

 

1 zie bijdrage: De andere bewoners van het Seïrgebergte.

2 onder andere via www.bible-history.com

3 zie bijdrage: Het stadje Soar is ook al niet veilig.

4 Jesaja 16,1 en 2 Koningen 14,7.

08 september 2017

Nog verdere details over de Chorieten.

Niet alleen de stammen met de stamhoofden krijgen een vermelding maar ook de families in die stammen zijn belangrijk voor Israël. De Bijbelse schrijver zou zich anders de moeite niet getroosten om deze verder op te sommen en zelfs nog bijkomende informatie meegeven voor zijn publiek.

Genesis 36,22-23: 22 Zonen van Lotan zijn Chori en Hemam; Timna is Lotans zuster. 23 Zonen van Sobal zijn Alwan, Manachat, Ebal, Sefo en Onam. De afstammelingen van de zonen van Seïr zijn nu aan de beurt. Heel op volgorde van vers 20 en 21 komen Lotan, Sobal, Sibon, Ana, Dison, Eser en Disan aan de beurt met hun zonen. De zonen van Lotan zijn Chori1, de holbewoner, en Hemam2 is afgeleid van hetzelfde werkwoord dat verslaan betekent. Terloops verduidelijkt de gewijde schrijver dat Timna een zusters is van Lotan. Dezelfde naam duikt op als bijvrouw van Elifaz waaruit een zoon Amalek geboren werd. Het is onduidelijk waarom deze naam hier aan bod komt. Is het omwille van de betekenis van haar naam, de afhoudende of weifelende, of omwille van de negatieve gevoelswaarde verbonden aan de naam van haar zoon Amalek dat Timna hier geciteerd wordt? De Amalekieten waren gekend bij de Hebreeuwen als niet geliefde en rovende rondtrekkende nomaden. Die zonen van Lotan krijgen als agressieve holbewoners zo ook geen al te beste reputatie aangesmeerd als ze dan nog eens vergeleken worden met de Amalekieten. Timna, die een nicht is van Oholibama, kan ook een van de schakels zijn tussen de stam van Esau en deze van Seïr door haar huwelijk als bijvrouw met Elifaz. Deze vermenging van de stammen brengt in de ogen van de schrijver geen heil. Er wordt in de verdere uitwerking van de geslachtlijst gebruiknamen die later belangrijk zullen zijn,lotan,chori,hemam,timna,soba,alwan,manachat,ebal,sefo,onam,ana,dison,eser,disan,slechte reputatie,negatieve bijklank,vallen buiten verbond gemaakt van namen die een negatieve bijklank hebben voor zij die de weg van Israël gekozen hebben. Zo wordt in dit stamboomverhaal de vervreemding van de stam van Esau, die dan toch via twee geslachtlijnen verbonden is met de volken die uit Abraham ontstonden, van het ideeëngoed van de Hebreeuwse aartsvaders aangetoond. Zij vallen buiten het verbond van Israël met de Ene.

De tweede zoon van Seir is Sobal en ook hij heeft ook enkele zonen. Hun namen zijn Alwan, Manachat, Ebal, Sefo en Onam. Opnieuw niet erg schitterend als we de betekenissen van de namen van naderbij bekijken. Alwah staat voor onrechtvaardigheid en Manachat betekent rust of het zich kritiekloos neerleggen bij een verbond van stammen. Ebal is kaal zonder begroeiing en dat is zowat de tegenpool van "seir" en dit wijst op onvruchtbaarheid. Sefo betekent net zoals Sefi3 van het Hebreeuws "shephi" wachttoren of uitstekende persoon, letterlijk een grote mens maar dan afgeleid van "shapha". Onam wordt vertaald met sterk en machtig gebaseerd op het Hebreeuwse stamwoord "on" familie van "aven" dat neigend naar het kwade en valsheid betekent. Ook deze eigenschappen klinken niet goed in de oren van de besnedenen van hart, die vruchtbaar zijn in de ogen van de Ene omdat ze niet naar macht of heerschappij streven maar omdat ze verkiezen te leven in solidariteit.

 

1 zie bijdrage: De andere bewoners van het Seïrgebergte.

2 noemt Homam wat verwoesting en vernieling betekent in 1 Kronieken 1,39.

3 1 Kronieken 1,40a.