03 april 2017

Twee vrouwen in strijd om de absolute gunst van Jakob.

In het grote gezin van Jakob was er geen tevredenheid. De vreugde van kinderrijkdom of het geliefd worden gaf geen voldoening aan de zusters omdat ze triest waren dat de andere anders begenadigd was. Ze werden concurrenten veelwijverij,afgunst,de Barmhartige,Dan,maatschappelijke structuur,macht en invloed en rijkdom,leefbaarheid,Israël,draagmoederschap,kinderrijkdom,van elkaar hoewel ze evengoed zouden kunnen samenwerken in de overtuiging dat men niet alles, wat men verlangt, kan hebben in het leven. Spanning en afgunst nemen de bovenhand en dat bepaalt hun daden. Rachel is niet meer kinderloos en voelt zich weer zelfverzekerd. Ze denkt nu betekenis te hebben in de ogen van Jakob omdat ze haar recht gekregen heeft zonder de Ene daarvoor aan te spreken zoals Sara deed. Zoals meermaals gebeurt, wordt zij ook zoals andere mensen in de bijbelverhalen in ellende ontzien door de Barmhartige. De hulp van de Ene is niet afhankelijk van de persoon maar van de moeilijkheden waarin iemand zich bevindt. Zo is de steun van de ene in de vruchtbaarheid van de zussen en hun slavinnen telkens voor de vernederde. Jakob had in zijn ellende ook de volledige bijstand van El Shadday gekregen. Rachel denkt er nog niet aan om ook aan te leunen bij die goddelijke bijstand1 die Jakob wel genoot. Genesis 30,7-8: 7 Rachels slavin Bilha werd opnieuw zwanger en schonk Jakob een tweede zoon. 8 Rachel zei: ‘Een harde strijd heb ik met mijn zuster gestreden en ik heb overwonnen.’ Daarom noemde zij hem Naftali. Door de verklaring van de naam Naftali weten we dat de strijd tussen de twee zusters in een nieuwe fase komt. De zweem van dankbaarheid, die in de naam van “Dan” te vermoeden was, maakt plaats voor de harde competitie tussen de zusters. Jakob, die in het kader van een groot nageslacht dat beloof was, tevreden was met de diensten van de slavin Bilha verlegde zijn werkterrein voor zijn vruchtbaarheid naar zijn geliefde Rachel. De tweede zwangerschap van Bilha bewijst zijn ijver in zijn zorg voor het uitbouwen van een volk van God.

veelwijverij,afgunst,de Barmhartige,Dan,maatschappelijke structuur,macht en invloed en rijkdom,leefbaarheid,Israël,draagmoederschap,kinderrijkdom,De naam van Dan verschaft Rachel het goddelijk recht om het nageslacht van het volk van God via het draagmoederschap van slavinnen uit te bereiden. Opmerkelijk dat niet het strikte bloedverwantschap de samenstelling van het nageslacht van Abraham bepaalt en dat ook slavinnen mee helpen aan de opbouw van Israël. Het draagmoederschap is een delicaat onderwerp als we deze manier van voortplanten naar de reeds goed bevolkte en maatschappelijk anders gestructureerde wereld van vandaag overzetten. De verantwoordelijkheid die met de mensheid meegegeven werd via het scheppingsverhaal dient nu op een ander manier ingevuld te worden. Nu is de zorg voor de natuur, die ons gegeven is, van primordiaal belang. De focus moet nu liggen op het duurzaam houden van de natuur ten dienste van de leefbaarheid voor mens. Het gevaar bestaat natuurlijk dat mensen van vandaag redeneren zoals Rachel en Lea deden. Hoe meer kinderen hoe meer macht, invloed en rijkdom de stam en daardoor ook de stamvaders en stammoeders krijgen. Dit was ook lang de redenering die religieuze leiders hanteerden en soms nog hanteren.

 

1 Genesis 28,13; Genesis 16,2; Genesis 29,31; Genesis 30:17 en Genesis 30,22.

29 april 2011

2 koningen 3-4

Koning Mesa van Moab was schapenfokker en moest een jaarlijkse schatting van honderdduizend lammeren en honderdduizend ongeschoren bokken afstaan. Na de dood van Achab kwam Mesa in opstand tegen Israël.Het advies van Elisa als Godsman wordt weer eens ingewonnen als drie koningen van de aanvalscoalitie te2 Kon 3,5 a zwarte steen JWH Moab.jpggen Moab (op de zwarte zuil staat Israël vermeld en de naam van Jahweh tot nu toe de oudste vermelding van beide namen buiten de bijbel) vast zitten zonder water. De koningen van Israël en Juda gingen de koning van Edom halen maar geraken door die omweg zonder drinkwater voor soldaten en paarden. Toen ze geen uitweg meer hadden dacht Josafat van Juda eraan om Elisa te roepen, die tussen de soldaten was meegetrokken. Joram koning van Israël legt zich neer bij die keuze omdat hij zegt de Heer de drie koningen heeft samen gevoegd om te strijden tegen Moab. Bij de muziek van de lierspeler krijgt hij de goddelijke ingevingen binnen. Hij draagt de krijgers op om kuiltjes te graven in de droge rivierbedding en zo heeft mens en dier weer voldoende water. De volgende morgen kwam het water van uit de richting van Edom gestroomd en in geen tijd stond de vallei onder water. De Moabieten wisten dat de legers op hen afkwamen en hadden het leger al in het gelid gebracht. Ze dachten dat de rivier rood was van het bloed. Optisch bedrog het was de gloed van de ochtendzon die op het water scheen. Ze bliezen de aanval af omdat ze dachten dat de legers elkaar uitgemoord hadden en het bloed in de bedding van de rivier stroomde. Nu krijgen we eens de echte verklaring van een natuurfenomeen dat hen aan de overwinning helpt. De Moabieten dachten de buit gemakkelijk binnen te halen maar werden verdreven en opgejaagd. De Israëlische coalitie met de Edomieten bezaaiden hun velden ze met stenen, de waterputten gooiden ze dicht en de fruitbomen hakten ze om. Heel de landbouweconomie was eraan. Tactiek van de verschroeide aarde in naam van de Heer. Dat zou bij Mozes niet gekund hebben. De koning van Moab zag dat hij verslagen werd en offerde zijn zoon op. Toen werd de strijd gestaakt. Hadden ze misschien schrik van de kracht van de goden die mensenoffers vroegen?

2 Kon 4,3 The widow and the oil[1].jpgDe weduwe van een beroepsprofeet kan haar schulden niet betalen en vreest dat haar kinderen in beslag zullen genomen worden door de schuldeiser. Ze beklaagt zich bij Elisa en deze zegt haar alle kannen en kruiken uit het omliggende op te halen en te vullen met olie uit haar eigen kleine voorraadje. De olie blijft stromen tot de laatste kan gevuld is. Ze verkoopt die olie en kan zo haar schilden aflossen en verder in peis en vree leven met haar kinderen.2 Kon 4,5.jpg

In Sunem voorzegt Elisa in dankbaarheid een zoon aan een kinderloos gastvrij gezin. Als Elisa in de streek was 2 Kon 3-4 b.jpgkon hij steeds rekenen op kost en inwoon. Hij had zelfs zijn eigen kamer gekregen. Het zoontje dat dan geboren werd sterft na een zonnesteek. De vrouw haalt Elisa af van de Karmelberg. Deze ligt op het kind, beademt het, verwarmt het lichaam en na enige tijd niest de kleine zeven keer en opent de ogen.

Bij de profeten in Gilgal was het ook hongersnood en de giftige vruchten van de springkomkommer maakt hij eetbaar door meel toe te voegen. Geen culinaire aanrader w2 Kon 4,41meel_200[1].jpgant zoiets eet je, zelfs met meel aangedikt, maar een keer en je kunt het niet meer navertellen.

Profeet om den brode zou kunnen zeggen van Elisa. Men brengt hem twintig broodjes, gebakken met het meel van de nieuwe oogst. Hij beslist om er honderd profeten van te laten eten. Zijn knecht is vol ongeloof maar Elisa zegt dat de Heer belooft dat er nog overschot zal zijn. Zowaar een broodvermenigvuldiging. Zo kan je niet zeggen dat profeten, die werken om hun kost te verdienen, vals profeten zijn. Het al dan niet werken kan geen oordeel zijn over de waarde.



13 april 2011

Inleiding boeken koningen 1 en 2 vervolg

In het begin van 1 Koningen komt Davids gebrek aan interesse voor staatszaken naar voren en zo is de komst van de grote koning Salomo onafwendbaar geworden. We krijgen in de Bijbel een Baälbeeldje 1100-950 v.chr..jpgenigszins vertekend beeld van deze grote vorst. Door de bouw van de tempel wordt hij afgeschilderd als de belangrijkste koning van Israël. Vele eerder negatieve elementen uit zijn leven werden verzwegen om hem de geschiedenis te doen ingaan als een "wijs en vroom man". Israël kan de invloeden van de omringende landen niet ontlopen. De koning Salomo heeft door zijn relatie met vreemde vrouwen de deur open gezet voor de cultuur en de godsdiensten (zie afbeelding met Baälbeeldje) van de naburige landen. Verblind door de rijkdom wordt Israël het zwakk1 Kon inl verv kaart.pnge broertje in die regio door interne twisten. Het verlies aan eenheid loopt gelijk met het verlies van hun geloof, dat ook een hechte en unieke band vormde tussen noord en zuid, tussen Israël en Juda. Ze worden vanaf 722 v. Chr. de speelbal van de sterkere naties. Het Koninkrijk van Salomo splitste in twee delen: het noordelijke Koninkrijk Israël bevatte Efraïm,Galilea, Gilead en de rest van Israël ten oosten van de Jordaan. Het zuidelijke Koninkrijk Huda verkreeg ook het gebied van de stam Benjamin. De gebieden Ammon, Moaben Edom maakten zich spoedig los van het verzwakte Israël en Juda. De grenzen tussen de twee koninkrijken bleven redelijk stabiel. De buitengrenzen veranderden afhankelijk van de veroveringen van de omliggende naties. Onze voorkennis leert ons dat Israël en Juda zullen verliezen maar hoe zal het godsbeeld evolueren na die ervaringen. Een nieuw en boeiend gegeven wordt het optreden van de profeten (Elia,Elisa,Jona,Jesaja,Chulda en vele zonder naam), dat in deze boeken al aan bod komt. De profeten geven vorm aan een godsbeeld dat rekening houdt met de zwakke en de arme. Zij moeten het volk waarschuwen voor wat al voorzegd is in Deut. 28,63. God beperkt zijn inmenging niet meer tot het volk Israël alleen en betrekt andere volkeren in het straffen van “zijn volk”.