25 september 2017

Jozef zal zijn droom vertellen.

Het verschil in de verhouding tussen Jakob als vader van elf zonen en van Jakob in de hoedanigheid van Israël als de vader van Jozef lijkt opvallend voor de elf andere zonen. Dat wekte de indruk op dat Jozef, hun broer leider zou worden. Het uiterlijk teken van het veelkleurige kleed wees volgens hen daarop. Genesis 37,5-6: 5 Jozef had eens een droom. Hij vertelde die aan zijn broers en daardoor gingen zij hem nog meer haten. 6 Hij zei: "Hoor toch eens wat voor droom ik heb gehad." Jozef de tweede jongste van de zonen was zich niet erg bewust van de haat van zijn broers. Hij kende zijn plaats niet als een van de jongste broers. Nu neemt hij het woord om hen een droom te vertellen.

Dromen behoren tot de intiemste gegevens van een persoon. Dromen worden op diverse manieren verklaard. Maar mensen, die geen verklaringen wensen voor dromen, menen dat dromen bedrog zijn. Anderzijds is bij wetenschappelijke interesse voor de droominhoud1 geen eenduidigheid over de betekenis van het dromen en over de verklaringen van de inhoud ervan. Sommige speculaties beweren dat dromen het leven draaglijk en aanvaardbaar maken. Er bestaat echter nog steeds veel onduidelijkheid over het dromen. Deze ruimte wordt soms ingevuld door niet ernstige beweringen en misbruiken. In de Bijbel hebben dromen echter meestal een andere dimensie. Ze worden in verband gebracht met rechtstreekse goddelijke boodschappen. Deze boodschappen zijn meestal verpakt in beeldspraak die niet altijd onmiddellijk begrijpbaar is. Men kan om zich beter te voelen dan de nood hebben om zijn droom te vertellen op zoek naar enige verklaring.

De verklaring die de broers van Jozef aan zijn droom geven ligt in hun denkwereld en bevestigt hun overtuiging die ze opdeden bij het zien van het gedrag vanjozef,droom,verschillende behandeling,uiterlijk tekn,veelkleurige mantel,haat van zijn broers,dromen bedrog,dromen goddelijke boodschap,leven draaglijk,verklaring zoeken,visie,geen realistische droom,profiteert van welstand,hard werkende broers,solidariteit,bezit verdelen,leider Jozef in zijn veelkleurige kleed. Zij gaan er vanuit dat hun vader Jozef zal bevoordelen. Zij hebben al die jaren gewerkt om het familiebezit te vergroten en ze rekenen erop dat ze hun deel zullen krijgen. Ze zien nu dat Jozef het mooiste kleed draagt. Zij merken dat hij helemaal anders denkt en leeft vergeleken met wat zij normaal vinden. De jongen is volgens hen een weinig realistische dromer. Hij staat niet met beide voeten op de grond en profiteert van de welstand die zij al die jaren met hun noeste arbeid hebben opgebouwd. Zal hun vader opnieuw het grootste deel van zijn bezit uitdelen zoals hij een groot deel weggaf aan hun oom Esau? Zij zien al voor hun ogen dat Jozef hen zal dwingen te leven volgens het verbond waar ze iets van gehoord hadden in Betel. Zo in het leven staan en de vruchten van de natuur delen zonder strijd tegen anderen om bezit te vergaren kon toch niet en was niet leefbaar. Hun status was toch erg verbeterd met de bezittingen van Sichem en hun volk was toch sterk en groot geworden met de vrouwen en kinderen die meegevoerd werden. Solidariteit en medeleven met andere stammen zorgt alleen maar voor verarming van het eigen volk. Niemand zal hun welstand afnemen ook hun dromende broer niet. Zij gaan Jozef nog meer haten nadat hij zijn droom aan hen vertelde. De lezer kent de inhoud van de droom nog niet, maar kent al de reactie van de broers van Jozef. Hun vooroordeel berust op hun vermoeden dat Jakob Jozef meer liefhad dan zijn andere zonen. Dit hebben ze afgeleid van het speciale kleed dat Jozef droeg. Dat kleed was het teken van zijn denken en leven en was zo verschillend van de visie van zijn broers dat hij onmogelijk hun leider kon worden wat vader Jakob ook mag denken en wat Jozef ook mag dromen.

 

1 Freud, Jung, Hobson en McCarley.

13 september 2017

Edom kent een nieuw verbond dat buiten het verbond van Israël valt.

Na de opsomming van alle zonen van de stamhoofden die de zonen van Seïr waren besluit de schrijver de lijst. Genesis 36,29-30:29 Zij allen zijn stamhoofden van de Chorieten: Lotan, Sobal, Sibon, Ana, 30 Dison, Eser en Disan. Dat zijn de stamhoofden van de verschillende Chorietenstammen in Seïr. Hij heeft net de samenstelling van de families gegeven die behoorden tot de zeven stammen die te onderscheiden waren in Seïr. Daarbij leerden we ook dat er al een vermenging was door huwelijk met de clan van Esau. Nu worden alle zonen van Seïr nog eens stamhoofd genoemd na de inleiding1 waar ze ook op deze manier aangekondigd waren. Dit maakt een netjes afgebakend segment uit in het geheel van de opsomming van de stamboom van Esau. Hoewel de Chorieten een ander volk zijn met een andere levenswijze worden ze toch openomen in het geheel van deze stamboom. Esau had de les niet begrepen van zijn voorouders om niet te huwen met vrouwen uit een andere stam met andere culturele achtergronden en andere instellingen. De weg van het uitverkoren volk van Jahweh werd niet doorkruist door huwelijken met andere volken.

De vertaling stamhoofd in vers 29 is een zwak afgietsel van de bedoeling van het Hebreeuwse woord "alluwph" dat afgeleid is van het werkwoord "alaph" dat leren betekent in de zin van onderwijzen door voor te leven. Het zijn zowel letterlijk alsstamhoofden van seïr,leren of ervaring doorgeven,volk leiden,hertog,leider,esau vader van edom,oholibama,hertog ana figuurlijk voorgangers die de weg tonen en zo hun volk leiden. Dit is ook het beeld dat we hebben van de aartsvaders die voorgangers zijn in het verbond dat een bepaalde levenswijze inhoudt. Daarom besneden zijn hun volk van hart en dit gaf hen een andere dimensie in hun leven. In andere vertalingen spreekt men van de hertogen van Seïr. Hertogen zijn veldheren die de strijd leiden. Het laatste deel van het woord hertog komt uit de Germaanse stam "teuhan" dat trekken betekent. Zoals ook de Engelse uitdrukking "duke" voor hertog komt van het Latijnse "dux" dat afgeleid is van "ducere" dat leiden betekent. Als we deze betekenissen naast elkaar leggen, zien we dat er iets getrokken wordt, een voorbeeld gegeven wordt door de leidinggevenden in een georganiseerde strijd. Dit was levensnoodzakelijk in een samenleving die gebaseerd was op de jacht. Dan zou de vertaling met hertog nog meer het Hebreeuws benaderen. De omschrijving van hertog is immers een bestuurder, een leider in een bepaald gebied met een militaire functie maar de herkomst en de draagkracht van dit woord is echter nu niet meer algemeen gekend. Hertogen waren ondergeschikt aan het centraal gezag.

Nu Edom een eenheid wordt en Esau de vader van Edom wordt ontstaat er inderdaad een nieuwe en meer gecentraliseerde samenleving. De samensmelting van de stammen gebeurt in de generaties na de hertogen van Seïr en wordt met het huwelijk van Esau met Oholibama, de dochter van hertog Ana en de kleindochter van Seïr, aanschouwelijk gemaakt.

 

1 Genesis 36,15-18.

31 januari 2011

Deuteronomium 1-4

Mozes blikt terug en geeft een historisch overzicht van de jaren en de gebeurtenissen vanaf de berg Sinaï tot het moment waarop de kinderen van Israël gelegerd zijn in de velden van Moab. Jodaan.jpg

Het volk Israël staat aan de Jordaan klaar om het beloofde land binnen te trekken. Mozes neemt nog eenmaal het woord om geboden van de Sinaï nog eens te herinneren aan de tweede generatie. De leiders zullen een belangrijke rol moeten vervullen om het volk in goede banen te leiden. Aan de hand van de tocht en de ervaringen uit het verleden geeft hij te kennen dat ze op God moeten vertrouwen. Ze mogen niet vertwijfeld worden als de moeilijken zich opstapelen maar ook niet overmoedig en overtuigd dat ze alles alleen kunnen oplossen zonder de hulp van God.

Het land toegezegd aan de nakomelingen van Esau en Lot is niet bestemd voor de Israëlieten en moeten ze onberoerd laten. Maar als er weerstand was door andere leiders kregen ze de kracht van God om die volkeren te vernietigen en het vee en de goederen buit te maken. Stuk voor stuk levert de Heer die volkeren uit aan de Israëlieten. In het bijzonder deze volkeren, die een andere godsdienst beleefden.
Ze komen aan de Oosteroever van de Jordaan (East-bank). Het al veroverde gebied wordt toegekend aan enkel stammen mits ze meestrijden om Kanaän te veroveren kwestie van solidair te zijn met hun geloofsgenoten.

De wetten van God moeten onderhouden worden en het dienen van afgoden wordt gewoon afgestraft met de dood. De wetten en de regels die je van God hebt ontvangen moet je onverminderd navolgen en men zal opzien naar het volk, een groot en verstandig volk zullen ze je noemen. De toespraak heeft het nu over het ontvangen van de de geboden op de Horeb. Mozes zegt dat het de schuld is van de ongehoorzaamheid van het volk dat hij de Jordaan niet mag oversteken van God en zal sterven voor hij het beloofde land zal binnengaan.

Mozes kent zijn Pappenheimers en waarschuwt hen en zijn taal wordt dreigend. Hij weet dat zijn volk de wet zal vergeten en dat God weer zal moeten ingrijpen.

Nu is het ogenblik aangebroken dat Mozes de wet nog eens duidelijk maakt aan het volk en in 4,44 begint een nieuwe sectie met: "Dit is nu de wet..."