13 mei 2013

Hebreeën 11 en 12

Hebreeën11

 

Heb 11,a Henoch werd opgenomen in de hemel.jpgHet geloof is de grondslag van onze hoop. Door geloof komen we tot inzicht van de orde van God in deze wereld. Het zichtbare is ontstaan uit het niet-zichtbare. De schrijver doorloopt nu de verhalen van het eerste verbond om duidelijk te maken dat geloof in God aanzet tot de weg van God die goede weg is. Hij prijst het geloof van Abel, die vermoord werd, en van Henoch1 [ingewijde] die opgenomen werd. Noach bouwde de ark en Abraham trok naar vreemde streken door hun geloof. Sara kreeg door haar geloof de kracht nog een kind te baren en Isaak en Jakob woonden in tenten in afwachting dat God hen een stad zou geven, een eeuwige hemels vaderland. In geloof was Abraham bereid zijn enige zoon Isaak te offeren maar kreeg hem terug van God. Vaders zegenden zonen in de overtuiging van de beloofde toekomst. Ook Mozes komt voor in de rij van mensen die geloofden en hoopten tegen beter weten in. Een lijst van heiligen die geen belofte hebben zien realiseren. Hun doortocht op aarde als passanten was maar een doorreis naar het vaderland. God blijft hun God en hij heeft een stad voor hen klaargemaakt.

Ook Mozes en zijn familie getuigen van hun geloof. Midden in het verhaal van Mozes staatHeb 11,b personen uit het oude testament.jpg een eigenaardig zinsdeel: omdat hij uitzag naar de beloning waardeerde hij de smaad van Christus hoger dan de schatten van Egypte. De schrijver doet ons hier geloven dat Mozes bewust de keuze maakt voor het beloofde land maar dan in overdrachtelijke zin, de hemel. Dit zou hij bereiken door de dood van Christus alsof hij de plannen kende van de Onzienlijke. Dan gaat de schrijver verder met het instellen van het eerste pesachfeest door Mozes als feest van de bevrijding uit Egypte. Ook de muren van Jericho vielen door het sterke geloof van het volk. Ook de hoer Rahab krijgt in dit verhaal een pluim van de schrijver en wordt geprezen om haar ontvangst van de verkenners. Ook dit getuigt van geloof. De schrijver merkt dat de verhalen gekend zijn bij de toehoorders en beperkt zich even in zijn uitgebreide verhalen en noemt de namen op van hen die verder in de geschiedenis door hun leven en acties hun geloof bewezen. Bij naam Gideon, Barak, Simson en Jefta, de rechters. De koningen Samuël en David. Verder vermeldt hij de profeten, die door hun geloof koninkrijken overwonnen en gerechtigheid lieten gelden. Even zonder echter de naam te noemen haalt de schrijver de verhalen van Daniël aan over de leeuwen, het vuur en het zwaard. Ook de tegenkantingen en de helden krijgen een vermelding die ons doet denken aan de verhalen van de boeken van de Makkabeeën en de dood van Jeremia en anderen die door het zwaard werden gedood omwille van hun geloof. Zij waren te goed voor de wereld en dwaalden rond in de bergen, de holen en grotten. Zij hebben de belofte van God niet in vervulling zien gaan maar samen met ons zullen ze nu ook de volmaaktheid kunnen bereiken dank zij hun geloof. Uiteindelijk komt alles goed voor hen zoals Mozes in het vermoeden van de schrijver al aangaf.

 

 

1 Wandelde in de periode tussen Adam en Noach met God en zou de auteur zijn van meer dan honderd en acht hoofdstukken verdeeld over verschillende boeken in vijf delen. Ze hebben een profetisch en apocalyptisch karakter en zijn bekend in de joodse geschriften en de christelijke literatuur. Zijn naam wordt vermeld in Genesis 4,17 en18; Sirach 44,16 en 49,14.


Hebreeën12

 

Heb 12,a richt je ogen op jezus.jpgAl dat getuigenis van geloof moeten ons toch stimuleren ons parcours vastberaden en vrij van zonde te lopen. Laat ons de ogen op Jezus Christus richten die de voltooier is van ons geloof. Met het zicht op de eeuwige vreugde heeft hij zich niet laten afschrikken door de schande van het kruis. Hij hield stand en zit nu aan de rechterzijde van de troon van God. Neem Jezus als voorbeeld en schuif geen vermaning ter zijde en geef nooit op als je terechtgewezen wordt. De straffen van de Heer, de tegenslagen in je leven, zijn het bewijs van zijn liefde. Het is een leerschool en je bent zijn kinderen. Als we gehoorzamen aan onze aardse vaders hoe meer moeten we dan het gezag aanvaarden van de Vader van alle geesten. Een vermaning maakt niet blij op het moment zelf maar als je er door gevormd wordt ga je in vrede en gerechtigheid leven. Wees daarom niet verder onzeker en kies het rechte pad en genees van je misstappen.

De schrijver wordt nu heel concreet in het toepassen van het geloof in het dagelijkse leven. Leef in vrede en geloof want anders zie je de Heer niet. Sta open voor de genade en laat je niet afleiden door tegenslagen. Pleeg geen overspel en verkoop je belofte van Christus niet voor een bord linzensoep. Een tweede kans kreeg Esau niet.Heb 12,b Hemelse rijk bij wederkomst.jpg

Jullie worden niet zo hard beproefd als het volk van Israël, die zich van de Heer hebben afgewend om het hen allemaal te zwaar werd. Nu sta je al voor de Sionsberg, voor de stad van de levende God, het hemelse Jeruzalem. De hemel is in uw bereik.

Wijs de woorden van Jezus niet af. Je hebt de straffen ondervonden door niet te luisteren naar mensen, die gestuurd waren en soms vervolgd werden. Hoeveel temeer kan je onheil verwachten als je niet naar het woord van Jezus Christus luistert. Dit was de laatste vermaning voor het einde van de wereld. Het is best om daarom het onwankelbare koninkrijk in dankbaarheid te aanvaarden en om God te dienen met eerbied en ontzag.

23 oktober 2012

Inleiding 3 Lucas

De parabel van Lazarus en de rijke bijvoorbeeld heeft als conclusie dat er moet geluisterd worden naar de profeten om het rijk van God naar hun verheven directieven te realiseren. Het is niet zozeer een beloning of een straf want deze compensaties of omkeringen worden niet benadrukt of uitgelokt in het voorspel van de zedenles. Het gaat over de verkondiging van de wil van God door zijn zendelingen en profeten. Het rijk van God realiseert zich naarmate de wil van de Vader geschiedt. Zo zijn er meerdere parabels waarvan het verhaal ethisch of naar realiteit weinig relevant is maar de conclusie des te meer. Denk maar aan het gesjoemel van de ontslagen rentmeester waar de conclusie is dat het geld eerder een middel is dan een doel. Mits het goed gebruik ervan kan je goed leven volgens de normen van het rijk van God. Hij maakt het rijk van God afhankelijk van de levenswijze van de mensen. De parabel van barmhartige Samaritaan en het antwoord op wie de naaste is daar een mooi voorbeeld van. Ook zijn inleiding 3 lucas,parabel van lazarus,geen compensaties maar een zedenles,besluit van een parabel,parabel van de rentmeester klopt ethish niet voor ons,rijk van god ligt in ieders bereik,realisatie van het rijk van god is voor heel binnenkort,de mensen gaan snel inzien dat het moet veranderen,negatief over formele rituelen en tradities,jezus schept duidelijkheid,verwijzingen roepen beelden op,beeld van elia,messiasidee,heel het volk is betrokken bij de blijde boodschap,samuël,miskende messias,koninkrijk vervult zich in mensen,terugkomst van de mensenzoon is een kwestie waarover god beslist,veel cultuurverschillen brengen onbegrip mee voor ons,cultuur-historische benadering vraagt veel studieopmerking aan de Farizeeën dat het rijk van God in hun bereik ligt maakt veel duidelijk. Het is iets van nu, van in dit leven, want Jezus is overtuigd dat deze generatie nog niet zal voorbij zijn als de mensen het allemaal gaan beseffen en meedoen aan de realisatie van het koninkrijk van God op aarde. Maar de mens is toch zo zwak, zo opgesloten en bezeten door zijn geld en aanzien, zo bezig met de beslommeringen van elke dag dat er zelfs geen denkruimte is om het koninkrijk van God in overweging te nemen.

Het Oude Testament met uitzondering van de niet begrepen profeten is op zijn minst ook niet baanbrekend wat het diepere inzicht betreft in het masterplan van God met de mensen. Zeker de joodse oppervlakkige uitleg van heel de Schrift zet niet aan tot meer dan formele rituelen en tradities. Daartegen werd gereageerd en moest er ook gereageerd worden door Jezus om duidelijkheid te scheppen. Toch wordt het Oud Testament wel eens gebruikt als illustratiemateriaal om het beeld van Jezus indrukwekkender te maken. Een verwijzing moet soms volstaan om een beeld op te roepen. Denk maar aan de bewering dat Elia vanuit de historische boeken gereïncarneerd is om te laten verstaan dat de persoon in kwestie een profeet is. Soms wordt dit Oud Testament gebruikt als gezagdragend woord van God en worden profetieën gebruikt om Jezus te bevestigen zonder dat het verband echt eenduidig is. Een en ander heeft te maken met niet ingeloste verwachtingen nu het volk van God weer gebukt gaat onder de bezetting van de Romeinen. Lucas last in het begin en op het einde van het optreden van Jezus enkel profetische teksten van Jesaja in die Jezus zelf uitspreekt en die daardoor als volmaakt bewijs moet dienen dat Jezus de Messias is. Dit Messiasidee is ook al aangebracht in het begin van het evangelie van Lucas. Voor de geboorte van Jezus horen we van Elisabet dat de dochter van Sion zich moet verheugen. Gelijkluidend met Sefanja 3,14-17 krijgen we in beeld dat het een kwestie is van heel het volk van Israël en als we de boodschap van de engel nog eens bekijken kunnen we een vergelijking maken met wat Natan aan David zegt in 2 Samuël 7,12-16 dat hij een eigen zoon zal krijgen die de tempel zal bouwen en dat de Heer een vader voor hem zal zijn en Salomo een zoon. Hij zal echter opgevoed worden met strenge straffen als inleiding 3 lucas,parabel van lazarus,geen compensaties maar een zedenles,besluit van een parabel,parabel van de rentmeester klopt ethish niet voor ons,rijk van god ligt in ieders bereik,realisatie van het rijk van god is voor heel binnenkort,de mensen gaan snel inzien dat het moet veranderen,negatief over formele rituelen en tradities,jezus schept duidelijkheid,verwijzingen roepen beelden op,beeld van elia,messiasidee,heel het volk is betrokken bij de blijde boodschap,samuël,miskende messias,koninkrijk vervult zich in mensen,terugkomst van de mensenzoon is een kwestie waarover god beslist,veel cultuurverschillen brengen onbegrip mee voor ons,cultuur-historische benadering vraagt veel studiehij zondigt. Maar wees gerust zijn troon zal in eeuwigheid niet wankelen. Deze misvattingen zullen de joden aanzetten in Jezus een koning te zien die Israël zou bevrijden. Net na de geboorte bevestigt Simeon dat hij de Messias gezien heeft en nu rustig kan sterven. De oude Simeon laat niet na ons al te vertellen dat het een miskende Messias is. Het volk zal hem niet aanvaarden want hij beantwoordt niet aan hun verwachtingen en aan hun interpretatie van de belofte van de Heer. Ook de realiteit van het niet aanvaarden van de visie van Jezus over het nabije koninkrijk van God wordt door Lucas stilaan opgebouwd. Duidelijk wordt het dat het koninkrijk zich vervult in mensen bij wie het woord en de heilige Geest werkzaam zijn. In de repliek van Jezus aan de Farizeeën die vragen naar het koninkrijk zegt hij dat het binnen hun bereik ligt (17,20). In de tweede brief van Lucas wordt die nabijheid van het rijk Gods verder gerelativeerd omdat de verwachtingen van een fysisch koninkrijk niet ingelost waren. Lucas begint aan het beschrijven van het volk van God onderweg. De terugkomst van de Mensenzoon is een zaak van de Vader horen we in handelingen 1,6. Beter niet gokken of ingewikkelde berekeningen maken zoals Daniël en vele anderen en dit overlaten aan God net als het oordeel over mensen en de uitvoering ervan.

Bij de schriftteksten missen we wel enkele nuances omdat in die cultuur van toen algemeen gekende beelden en associaties niet steeds kunnen begrepen worden twintig eeuwen later. Maar blijkbaar was Lucas daar ook niet van gespaard als hij zijn bronnen en het oude testament raadpleegt. Nu krijgen we stelselmatig beter zicht over dit alles dank zij wetenschappelijk zoekwerk. Onwillekeurig kleuren ook wij veel passages met onze ethische aspiraties. Dit is het werk van de scheppende en reviserende, hervormende Geest die ook in het leven van Jezus inspiratie gaf en op het einde beloofd werd aan de apostelen. Ook wij kunnen het doopsel met het vuur van de Geest niet weerstaan.

21 augustus 2012

Matteüs 2

Gestuurd door een ster1, die de niet joodse magiërs1 herkennen als een Koninklijke ster, komen ze terecht bij de pasgeboren koning van de Joden om hem te eren2. De machtsgeile matteüs,magiërs gestuurd door een ster,koning van de joden,micha,samuël,tijdstip peroon en plaats zijn aanwijzingen over wie het gaat,messias van koninklijke bloede,jezus is immanuël,wierook mirre en goud,herodes,kindermoord,rachel is stammoeder,na dood herodes terug naar nazaret,gestuurd door een engel,een nieuwe visie die geen afbreuk doet aan hte oude,zoroastrisme,sterrenkunde en wijsheid,geboorte uit een maagd,universaliteit van de figuur jezus,de ene,koninklijk goud,angst van de hogere kringen,in evenredigheid met het volk komt ook jezus uit egypte,zal de joodse geschiedenis vervullenHerodes3 laat de hogepriesters en Schriftgeleerden uitzoeken waar de Messias geboren zou worden. In Betlehem komt een leider voort die het volk zal hoeden staat er in Micha 5,1-3, weten ze hem te antwoorden. Ze of liever Matteüs combineert die tekst met 2 Samuël 5,2. Op die manier zijn tijdstip, plaats en persoon duidelijk gemaakt voor de joodse christenen en zijn ze bepalend voor de omschrijving van Jezus die Matteüs wil neerzetten. Een Messias van Koninklijken bloede, een Immanuël, een Jezus4. Hun geschenken goud, wierook en mirre zijn symbolen voor geld en macht van de koning, wierook voor de verheelijking van de Messias en mirre om gebalsemd te worden als je het leven moet laten, de onvermijdelijke liquidatie door de contekst waarin je geboren wordt. Een dergelijk concurrentie kan Herodes inderdaad niet dulden en daarom vraagt hij aan de magiërs alle details te geven na hun bezoek. In een droom werden de wijzen en Jozef op de hoogte gesteld van de bedoeling van Herodes om die concurrent uit te schakelen. De magiërs vertrekken via een andere weg naar hun land en Jozef vlucht met kind en vrouw naar Egypte5. Zo ontlopenmatteüs,magiërs gestuurd door een ster,koning van de joden,micha,samuël,tijdstip peroon en plaats zijn aanwijzingen over wie het gaat,messias van koninklijke bloede,jezus is immanuël,wierook mirre en goud,herodes,kindermoord,rachel is stammoeder,na dood herodes terug naar nazaret,gestuurd door een engel,een nieuwe visie die geen afbreuk doet aan hte oude,zoroastrisme,sterrenkunde en wijsheid,geboorte uit een maagd,universaliteit van de figuur jezus,de ene,koninklijk goud,angst van de hogere kringen,in evenredigheid met het volk komt ook jezus uit egypte,zal de joodse geschiedenis vervullen ze de ellende van de kindermoord op alle kinderen tot twee jaar. Rachel beweende haar kinderen in Bethlehem zoals in Jeremia 31,15 beschreven naar aanleiding van het begraven van die stammoeder, op weg naar Efrat, in Bethlehem6. Als kind werd hij na de dood van Herodes teruggeroepen naar Israël naar gelijkenis van Hosea 11,1. Jozef werd aangeraden door de engel het veilige Nazaret in Galilea als woonplaats te kiezen waar het centrale gezag van Jeruzalem veel minder aanwezig was. Dit unieke stukje verkondigend evangelie van Matteüs is een samenstelling van de persoonsbeschrijving van Jezus aan de hand van beelden uit de vroegere schrift. Dit moet de joden duidelijk maken dat de nieuwe visie die verder te lezen zal zijn geen afbreuk doet aan hun religie maar er een messiaanse vervulling van is. Het hoofdstuk wordt besloten met de bewering dat de Nazoreeër7 in Nazaret is gaan wonen en dat de profetie op die manier vervuld wordt. Een erg dubbelzinnige tekst want over Nazaret bestaat er geen profetie. Of zit er iets anders verborgen in die tekst?

 

1 De “magoi” zijn de priesters van de Meden in de Zoroastrische religie in Chaldea. Ze waren bedreven in wijsheid en sterrenkunde.  Deze in het Midden-Oosten toen algemeen gekende religie kende ook de voorspellingen van Zoroaster (Zarathoestra). Deze voorziet dat een ster de geboorte uit een maagd van iemand die al het kwaad uit de wereld zou bannen zou aankondigen. Met deze aanhaling door Matteüs schept hij een raakvlak van andere overtuigingen met de Joodse religie, die een Messias verwacht. Het universele van de figuur Jezus en zijn boodschap wordt op die manier ook benadrukt. Omdat in het Westen het Zoroastrisme vrijwel onbekend was zijn de magiërs van Matteüs, hier meestal als tovenaars bestempeld, koningen geworden, verwijzend naar Jesaja 60,3, Psalm 68,29 en 72,10. De scheidingslijn tussen religie en wereldlijke macht wordt daardoor echter vervaagd terwijl anderzijds het universalisme op een Westerse manier benadrukt wordt. Er zijn beslist nog meer bindingen terug te vinden in het Hindoeïsme, het Boeddhisme en het Mazdeïsme (=Zoroastrisme). Dit valt nog verder te onderzoeken zoals we al aangehaald hebben toen we het over de invloeden uit de Arische principes van de Ene hadden op het denken van Abraham.

2 Jesaja 60,6 en 45,14 zijn eigenlijk gezien in relatie tot Cyrus die de restauratie van de tempel sponsort vandaar het goud. Ook wierook en mirre bieden ze aan als geschenken met Koninklijke eigenschappen zoals in Hooglied 3,6 of als kenmerken van de wijsheid in Sirach 24,15.

3 Herodes stierf in 4 v. Chr. en dit zou de geboorte van Jezus op 6 v. Chr. plaatsen. Duidelijk is dat er hier geen historisch correct verhaal neergeschreven is maar een stelling verdedigd wordt dat Jezus de verwachtte Koninklijke Messias is. Deze voorstelling van Jezus is bedreigend voor Herodes die al zijn twee zonen heeft laten vermoorden en ook op het punt stond zijn oudste zoon Antipater uit de weg te ruimen. Matteüs laat meteen ook het establishment van Jeruzalem (en heel Jeruzalem met hem) deze houding van angst delen. Hier laat de evangelist in zijn kaarten kijken wat zijn houding tegenover het religieus joodse systeem is.

4 De gezalfde voorbestemd voor een bijzondere - hier bij Matteüs een Koninklijke - taak, de Heer is met ons, de Heer (JHWH) brengt redding.

5 Egypte is meer dan eens de redder in nood geweest voor bijvoorbeeld de honger Genesis 12,10; 37,23-24,28; 42,3 en 46,6. Bij Jeremia 43,5-7 is het een vluchten naar Egypte na de moord op Gedalja net zoals bij Matteüs. Toch kunnen we ons niet ontdoen van de mening dat er uit Egypte ook religieuze visies en praktijken zijn ingesijpeld in het Jodendom die samen met de verhalen uit de regio (van de halve groene maan - het vruchtbare deel van het Midden-Oosten waar beschavingen zijn ontstaan) in een specifieke mix de basis hebben gevormd voor drie wereldgodsdiensten. Naast vroegere vermelde inspiratiebronnen kunnen we nu ook eens voor Egypte de papyrus van Ani aanbrengen. In de mythe over Re laat deze god andere goden ontstaan uit de druppels bloed van zijn besnijdenis. Deze besnijdenis werd echter niet altijd toegepast bij de Egyptenaren. Deze praktijk was niet gekend bij andere volkeren (Babyloniërs, Filistijnen, Soemeriërs, Akkadiërs en andere Semieten) in het Midden-Oosten maar kreeg bij de joden een religieuze betekenis.

Veel belangrijke Bijbelpersonages hadden binding met Egypte (Abraham, Sarah, Jakob, Jozef en de twaalf stammen, Mozes, Aäron en Miriam, Jozua, Jeremia en Baruch...). Egypte inspireert meer dan dat Kanaän dat doet. Kanaän met haar goden Asjera en Baäl is meer opponent, de eeuwige Filistijnse tegenstander en het slechte voorbeeld. Toch wordt de bevrijding uit Egypte steeds naar voren geschoven in heel de Bijbel waar het over de God van Israël en zijn volk gaat. Zo wordt ook hier Jezus zoals de uit Egypte teruggeroepen Mozes destijds afgebeeld. Een verbinding van het beeld van een redder en bevrijder voor het joodse volk.

6 Genesis 35,19 en 48,7; Exodus 1,15-16 en 2,15 en 2,23 en 4,19-20 (v.19 en 20); 1 Samuël 10,2 en 17,12; Jeremia 31,15 en 40,1 (v.18) maken ook deel uit van de mix van gegevens uit het Eerste Testament die het verhaal van Matteüs zijn bouwstenen levert. De jonge Jezus roept de geschiedenis van Israël al op in wat er rond hem gebeurt in zijn eerste levensjaren.

7 de term Nazoreeër is in het eerste testament niet te vinden. Wel horen we in Numeri en Rechters (13,5) iets over de “Nazireeër”, die meestal zelf de keuze maken voor een heel sobere levensstijl en om in dienst te staan van de Heer. Het waren afzonderlijk levende personen zoals Elia, die dan ook nog de reputatie hadden profeet, genezer en wonderdoener te zijn. Zij leefden meestal naar de geest van de wet.

Vaak wordt de term ook vertaald door “inwoner van Nazaret”, een in het eerste testament niet vernoemd plattelands dorpje.

Voor de tweede en laatste keer lezen we in de NBV in de tweede brief van Lucas (Handelingen 24,5-6) de “sekte van de Nazoreeërs”. Dit is een omschrijving die de advocaat Tertullus, die Paulus aanklaagt, gebruikt voor de volgelingen van Jezus. Paulus zelf repliceert dat ze “mensen van de weg” zijn, die hopen en verwachten dat God rechtvaardige en onrechtvaardige uit de dood zal doen opstaan.

Een andere en volgens mij betere verklaring is dat Matteüs het Hebreeuwse woord voor scheut of aftakking als eigenschap meegeeft aan de persoon van Jezus. Zo verwijst hij dan toch naar de profetie van Jesaja 11,1 (Jesaja 53,3-5; 60,21 en 61,3). Daar gaat het over een afstamming die uitmondt in een koning in de trant van David met heerschappij over alle volken. Dit beeld is door Matteüs gewild opgenomen zoals zoveel vergelijkingen uit het eerste testament. De tweede vermelding van Nazoreeër in Handelingen wordt met deze verklaring ook duidelijker. Daar zouden de joden die afscheuring als sekte bestempelen en zou Nazoreeër “aftakker-enter” betekenen. Mensen van de (nieuwe- want hij geeft uitleg over de inhoud van dit nieuwe geloof in de opstanding-) weg zegt Paulus.

1 2 3 4 5 6 7 8 Volgende