10 juli 2017

Sichem stelt geen limiet aan de vraagprijs voor Dina.

De onderhandelingen tussen Hemor en Jakob en zijn zonen wordt nu overgenomen door Sichem. Genesis 34,11-12: 11 En Sichem zei tegen Dina’s vader en tegen haar broers: ‘Als u mij ter wille bent, kunt u van mij krijgen wat u wenst. 12 Al stelt u de bruidsprijs en het geschenk nog zo hoog, ik betaal wat u vraagt, als u mij het meisje maar geeft.’ Hemor gebruikte de huwelijksaanzoek van zijn zoon als inleiding voor een voorstel dat veel verder ging. Hij stelde Jakob en zijn zonen een samenvoeging voor van beide stammen. Alle bezit van de stammen zou nu gemeenschappelijk worden en gemengde huwelijken zouden de binding nog intenser kunnen maken.

Nu is Sichem aan het woord. Hij vraagt om genade, “chen”, te vinden in de ogen van Jakob en zijn zonen. Dit is een vaak gebruikte uitdrukking bij het vragen van een voorrecht1. Het gaat hier niet over een gratie voor een misdaad. Dit maakt ons duidelijk dat de verkrachting van Dina helemaal niet zo zwaar weegt als wij dit nu uitleggen. Hij dringt nu zelf aan op een overeenkomst en opent zijn persoonlijke onderhandeling over de prijs voor de bruid, “mohar” in het Hebreeuws en over de geschenken, “mattan” die hij aan Dina zou geven. Zijn houding in die onderhandelingen is te vergelijken met wat Abraham deed om de begraafplaats voor zijn vrouw, Sara, te bekomen van de Hethieten2. De tegenpartij mocht in vers 13 ook haar prijs zeggen en deze zou betaald worden. Het stoot ons nu tegen de borst dat de afhandeling van een huwelijksovereenkomst een kwestie van een koopsom is en dat het meisje dan ook nog omgekocht wordt door geschenken. Dina volde zich ongetwijfeld bekocht maar haar mening wordt niet gevraagd en de zaak word afgehandeld tussen de mannelijke leden van de families. De koopsom voor het meisje, “mohar”, wordt ook uitgelegd als een compensatie aan de andere hemor,jakob,dina,dinah,sichem,samensmelten stammen,huwelijksovereenkomst,vergoeden voor het ontmaagden,geschenken,samuëlfamilie voor het verlies van een helper3. Als het een koopsom is in waarden, wordt deze wel eens bewaard in de familie van het meisje voor het geval dat zij zou terugkeren bij het overlijden van haar man of bij het afspringen van de huwelijksvereenkomst4. Sichem houdt er zonder twijfel rekening mee dat in de koopsom ook een deel bestemd is voor de vergoeding van het ontmaagden4 van Dina zit en daarom zet hij geen limiet op het bedrag. Met geld was toen ook al veel te koop! In de wettelijke voorschriften werden in latere tijden zelfs de tarieven vast gelegd voor regelingen binnen de Hebreeuwse stammen. Hoe dan ook was dit op dat moment beter dan een bloedige vergelding. Misschien gaat Sichem er van uit van de veronderstelling dat er een verbond tussen de stammen komt en dat er een versmelting is van beide stammen. Dan is de kwestie niet te beslechten als een stammenconflict, een overtreding van de autonomie van de stammen. Hier overstijgt het begrip “binnen de stam” de grenzen van de van familie banden. Het gaat over gelijkgezindheid in het verbond, over het besneden zijn van hart.

De bijkomende geschenken voor de familie waren niet zo uitzonderlijk want ook de knecht van Abraham deelde in opdracht van zijn meester geschenken uit toen hij Rebekka als bruid kwam halen in Haran voor Isaak. Genesis 24,53: 53 Daarna haalde de dienaar zilveren en gouden sieraden en gewaden te voorschijn en gaf ze aan Rebekka; ook aan haar broer en haar moeder overhandigde hij kostbare geschenken.

 

1 Genesis 6,8; Genesis 30,27; Genesis 33,8.10.15;

2 Genesis 23.

3 Exodus 22,15-16; 1 Samuël 18,25.

4 Genesis 31,15.

4 Deuteronomium 22,16-19.

13 mei 2013

Hebreeën 11 en 12

Hebreeën11

 

Heb 11,a Henoch werd opgenomen in de hemel.jpgHet geloof is de grondslag van onze hoop. Door geloof komen we tot inzicht van de orde van God in deze wereld. Het zichtbare is ontstaan uit het niet-zichtbare. De schrijver doorloopt nu de verhalen van het eerste verbond om duidelijk te maken dat geloof in God aanzet tot de weg van God die goede weg is. Hij prijst het geloof van Abel, die vermoord werd, en van Henoch1 [ingewijde] die opgenomen werd. Noach bouwde de ark en Abraham trok naar vreemde streken door hun geloof. Sara kreeg door haar geloof de kracht nog een kind te baren en Isaak en Jakob woonden in tenten in afwachting dat God hen een stad zou geven, een eeuwige hemels vaderland. In geloof was Abraham bereid zijn enige zoon Isaak te offeren maar kreeg hem terug van God. Vaders zegenden zonen in de overtuiging van de beloofde toekomst. Ook Mozes komt voor in de rij van mensen die geloofden en hoopten tegen beter weten in. Een lijst van heiligen die geen belofte hebben zien realiseren. Hun doortocht op aarde als passanten was maar een doorreis naar het vaderland. God blijft hun God en hij heeft een stad voor hen klaargemaakt.

Ook Mozes en zijn familie getuigen van hun geloof. Midden in het verhaal van Mozes staatHeb 11,b personen uit het oude testament.jpg een eigenaardig zinsdeel: omdat hij uitzag naar de beloning waardeerde hij de smaad van Christus hoger dan de schatten van Egypte. De schrijver doet ons hier geloven dat Mozes bewust de keuze maakt voor het beloofde land maar dan in overdrachtelijke zin, de hemel. Dit zou hij bereiken door de dood van Christus alsof hij de plannen kende van de Onzienlijke. Dan gaat de schrijver verder met het instellen van het eerste pesachfeest door Mozes als feest van de bevrijding uit Egypte. Ook de muren van Jericho vielen door het sterke geloof van het volk. Ook de hoer Rahab krijgt in dit verhaal een pluim van de schrijver en wordt geprezen om haar ontvangst van de verkenners. Ook dit getuigt van geloof. De schrijver merkt dat de verhalen gekend zijn bij de toehoorders en beperkt zich even in zijn uitgebreide verhalen en noemt de namen op van hen die verder in de geschiedenis door hun leven en acties hun geloof bewezen. Bij naam Gideon, Barak, Simson en Jefta, de rechters. De koningen Samuël en David. Verder vermeldt hij de profeten, die door hun geloof koninkrijken overwonnen en gerechtigheid lieten gelden. Even zonder echter de naam te noemen haalt de schrijver de verhalen van Daniël aan over de leeuwen, het vuur en het zwaard. Ook de tegenkantingen en de helden krijgen een vermelding die ons doet denken aan de verhalen van de boeken van de Makkabeeën en de dood van Jeremia en anderen die door het zwaard werden gedood omwille van hun geloof. Zij waren te goed voor de wereld en dwaalden rond in de bergen, de holen en grotten. Zij hebben de belofte van God niet in vervulling zien gaan maar samen met ons zullen ze nu ook de volmaaktheid kunnen bereiken dank zij hun geloof. Uiteindelijk komt alles goed voor hen zoals Mozes in het vermoeden van de schrijver al aangaf.

 

 

1 Wandelde in de periode tussen Adam en Noach met God en zou de auteur zijn van meer dan honderd en acht hoofdstukken verdeeld over verschillende boeken in vijf delen. Ze hebben een profetisch en apocalyptisch karakter en zijn bekend in de joodse geschriften en de christelijke literatuur. Zijn naam wordt vermeld in Genesis 4,17 en18; Sirach 44,16 en 49,14.


Hebreeën12

 

Heb 12,a richt je ogen op jezus.jpgAl dat getuigenis van geloof moeten ons toch stimuleren ons parcours vastberaden en vrij van zonde te lopen. Laat ons de ogen op Jezus Christus richten die de voltooier is van ons geloof. Met het zicht op de eeuwige vreugde heeft hij zich niet laten afschrikken door de schande van het kruis. Hij hield stand en zit nu aan de rechterzijde van de troon van God. Neem Jezus als voorbeeld en schuif geen vermaning ter zijde en geef nooit op als je terechtgewezen wordt. De straffen van de Heer, de tegenslagen in je leven, zijn het bewijs van zijn liefde. Het is een leerschool en je bent zijn kinderen. Als we gehoorzamen aan onze aardse vaders hoe meer moeten we dan het gezag aanvaarden van de Vader van alle geesten. Een vermaning maakt niet blij op het moment zelf maar als je er door gevormd wordt ga je in vrede en gerechtigheid leven. Wees daarom niet verder onzeker en kies het rechte pad en genees van je misstappen.

De schrijver wordt nu heel concreet in het toepassen van het geloof in het dagelijkse leven. Leef in vrede en geloof want anders zie je de Heer niet. Sta open voor de genade en laat je niet afleiden door tegenslagen. Pleeg geen overspel en verkoop je belofte van Christus niet voor een bord linzensoep. Een tweede kans kreeg Esau niet.Heb 12,b Hemelse rijk bij wederkomst.jpg

Jullie worden niet zo hard beproefd als het volk van Israël, die zich van de Heer hebben afgewend om het hen allemaal te zwaar werd. Nu sta je al voor de Sionsberg, voor de stad van de levende God, het hemelse Jeruzalem. De hemel is in uw bereik.

Wijs de woorden van Jezus niet af. Je hebt de straffen ondervonden door niet te luisteren naar mensen, die gestuurd waren en soms vervolgd werden. Hoeveel temeer kan je onheil verwachten als je niet naar het woord van Jezus Christus luistert. Dit was de laatste vermaning voor het einde van de wereld. Het is best om daarom het onwankelbare koninkrijk in dankbaarheid te aanvaarden en om God te dienen met eerbied en ontzag.

23 oktober 2012

Inleiding 3 Lucas

De parabel van Lazarus en de rijke bijvoorbeeld heeft als conclusie dat er moet geluisterd worden naar de profeten om het rijk van God naar hun verheven directieven te realiseren. Het is niet zozeer een beloning of een straf want deze compensaties of omkeringen worden niet benadrukt of uitgelokt in het voorspel van de zedenles. Het gaat over de verkondiging van de wil van God door zijn zendelingen en profeten. Het rijk van God realiseert zich naarmate de wil van de Vader geschiedt. Zo zijn er meerdere parabels waarvan het verhaal ethisch of naar realiteit weinig relevant is maar de conclusie des te meer. Denk maar aan het gesjoemel van de ontslagen rentmeester waar de conclusie is dat het geld eerder een middel is dan een doel. Mits het goed gebruik ervan kan je goed leven volgens de normen van het rijk van God. Hij maakt het rijk van God afhankelijk van de levenswijze van de mensen. De parabel van barmhartige Samaritaan en het antwoord op wie de naaste is daar een mooi voorbeeld van. Ook zijn inleiding 3 lucas,parabel van lazarus,geen compensaties maar een zedenles,besluit van een parabel,parabel van de rentmeester klopt ethish niet voor ons,rijk van god ligt in ieders bereik,realisatie van het rijk van god is voor heel binnenkort,de mensen gaan snel inzien dat het moet veranderen,negatief over formele rituelen en tradities,jezus schept duidelijkheid,verwijzingen roepen beelden op,beeld van elia,messiasidee,heel het volk is betrokken bij de blijde boodschap,samuël,miskende messias,koninkrijk vervult zich in mensen,terugkomst van de mensenzoon is een kwestie waarover god beslist,veel cultuurverschillen brengen onbegrip mee voor ons,cultuur-historische benadering vraagt veel studieopmerking aan de Farizeeën dat het rijk van God in hun bereik ligt maakt veel duidelijk. Het is iets van nu, van in dit leven, want Jezus is overtuigd dat deze generatie nog niet zal voorbij zijn als de mensen het allemaal gaan beseffen en meedoen aan de realisatie van het koninkrijk van God op aarde. Maar de mens is toch zo zwak, zo opgesloten en bezeten door zijn geld en aanzien, zo bezig met de beslommeringen van elke dag dat er zelfs geen denkruimte is om het koninkrijk van God in overweging te nemen.

Het Oude Testament met uitzondering van de niet begrepen profeten is op zijn minst ook niet baanbrekend wat het diepere inzicht betreft in het masterplan van God met de mensen. Zeker de joodse oppervlakkige uitleg van heel de Schrift zet niet aan tot meer dan formele rituelen en tradities. Daartegen werd gereageerd en moest er ook gereageerd worden door Jezus om duidelijkheid te scheppen. Toch wordt het Oud Testament wel eens gebruikt als illustratiemateriaal om het beeld van Jezus indrukwekkender te maken. Een verwijzing moet soms volstaan om een beeld op te roepen. Denk maar aan de bewering dat Elia vanuit de historische boeken gereïncarneerd is om te laten verstaan dat de persoon in kwestie een profeet is. Soms wordt dit Oud Testament gebruikt als gezagdragend woord van God en worden profetieën gebruikt om Jezus te bevestigen zonder dat het verband echt eenduidig is. Een en ander heeft te maken met niet ingeloste verwachtingen nu het volk van God weer gebukt gaat onder de bezetting van de Romeinen. Lucas last in het begin en op het einde van het optreden van Jezus enkel profetische teksten van Jesaja in die Jezus zelf uitspreekt en die daardoor als volmaakt bewijs moet dienen dat Jezus de Messias is. Dit Messiasidee is ook al aangebracht in het begin van het evangelie van Lucas. Voor de geboorte van Jezus horen we van Elisabet dat de dochter van Sion zich moet verheugen. Gelijkluidend met Sefanja 3,14-17 krijgen we in beeld dat het een kwestie is van heel het volk van Israël en als we de boodschap van de engel nog eens bekijken kunnen we een vergelijking maken met wat Natan aan David zegt in 2 Samuël 7,12-16 dat hij een eigen zoon zal krijgen die de tempel zal bouwen en dat de Heer een vader voor hem zal zijn en Salomo een zoon. Hij zal echter opgevoed worden met strenge straffen als inleiding 3 lucas,parabel van lazarus,geen compensaties maar een zedenles,besluit van een parabel,parabel van de rentmeester klopt ethish niet voor ons,rijk van god ligt in ieders bereik,realisatie van het rijk van god is voor heel binnenkort,de mensen gaan snel inzien dat het moet veranderen,negatief over formele rituelen en tradities,jezus schept duidelijkheid,verwijzingen roepen beelden op,beeld van elia,messiasidee,heel het volk is betrokken bij de blijde boodschap,samuël,miskende messias,koninkrijk vervult zich in mensen,terugkomst van de mensenzoon is een kwestie waarover god beslist,veel cultuurverschillen brengen onbegrip mee voor ons,cultuur-historische benadering vraagt veel studiehij zondigt. Maar wees gerust zijn troon zal in eeuwigheid niet wankelen. Deze misvattingen zullen de joden aanzetten in Jezus een koning te zien die Israël zou bevrijden. Net na de geboorte bevestigt Simeon dat hij de Messias gezien heeft en nu rustig kan sterven. De oude Simeon laat niet na ons al te vertellen dat het een miskende Messias is. Het volk zal hem niet aanvaarden want hij beantwoordt niet aan hun verwachtingen en aan hun interpretatie van de belofte van de Heer. Ook de realiteit van het niet aanvaarden van de visie van Jezus over het nabije koninkrijk van God wordt door Lucas stilaan opgebouwd. Duidelijk wordt het dat het koninkrijk zich vervult in mensen bij wie het woord en de heilige Geest werkzaam zijn. In de repliek van Jezus aan de Farizeeën die vragen naar het koninkrijk zegt hij dat het binnen hun bereik ligt (17,20). In de tweede brief van Lucas wordt die nabijheid van het rijk Gods verder gerelativeerd omdat de verwachtingen van een fysisch koninkrijk niet ingelost waren. Lucas begint aan het beschrijven van het volk van God onderweg. De terugkomst van de Mensenzoon is een zaak van de Vader horen we in handelingen 1,6. Beter niet gokken of ingewikkelde berekeningen maken zoals Daniël en vele anderen en dit overlaten aan God net als het oordeel over mensen en de uitvoering ervan.

Bij de schriftteksten missen we wel enkele nuances omdat in die cultuur van toen algemeen gekende beelden en associaties niet steeds kunnen begrepen worden twintig eeuwen later. Maar blijkbaar was Lucas daar ook niet van gespaard als hij zijn bronnen en het oude testament raadpleegt. Nu krijgen we stelselmatig beter zicht over dit alles dank zij wetenschappelijk zoekwerk. Onwillekeurig kleuren ook wij veel passages met onze ethische aspiraties. Dit is het werk van de scheppende en reviserende, hervormende Geest die ook in het leven van Jezus inspiratie gaf en op het einde beloofd werd aan de apostelen. Ook wij kunnen het doopsel met het vuur van de Geest niet weerstaan.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 Volgende